Cmentarz poległych litewskich bojowników z powstania czerwcowego 1941 r. w Kownie

Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w parku Ramybes w Kownie powstały nowe pomniki. Pomnik Krzyż-drzewo (rzeźbiarz Robertas Antinis) poświęcony uczestnikom powstania czerwcowego został wzniesiony w 1991 roku. Towarzyszy mu tablica z nazwiskami powstańców. 

Powstanie czerwcowe w 1941 roku w Kownie było antysowieckim zrywem zbrojnym zorganizowanym przez Litewski Front Aktywistów (LAF). Rozpoczęło się ono 23 czerwca, tuż po ataku Niemiec na ZSRR, i miało na celu odzyskanie niepodległości Litwy. Powstańcy w Kownie zbrojnie zaatakowali wycofujące się oddziały Armii Czerwonej oraz przejęli kontrolę nad kluczowymi obiektami w mieście. Sukcesem zakończyła się akcja opanowania kowieńskiej rozgłośni radiowej. 23 czerwca 1941 roku na falach radia ogłoszono deklarację odrodzenia niepodległej Litwy. Uroczystego odczytania orędzia dokonał Leonas Prapuolenis, a w mieście ogłoszono powstanie Tymczasowego Rządu Litwy z Kazisem Škirpą na czele. Zryw w Kownie trwał kilka dni i zmobilizował tysiące litewskich ochotników walczących o suwerenność. W trakcie chaosu wojenno-okupacyjnego, przy współudziale części litewskich formacji zbrojnych inspirowanych przez Niemców, doszło wówczas w mieście do tragicznych pogromów ludności żydowskiej. 

W 2011 roku w miejscu pochówku ofiar Powstania Czerwcowego ustawiono 40 małych brązowych krzyży.

Dom Perkuna w Kownie

Dom Perkuna (lit. Perkūno namas) to jeden z najcenniejszych i najbardziej oryginalnych świeckich zabytków późnogotyckich na całej Litwie. Ta imponująca kamienica została wzniesiona w drugiej połowie XV wieku przez gdańskich kupców hanzeatyckich i przez lata służyła im jako kantor handlowy. Swoją wyjątkową nazwę budynek zawdzięcza XIX-wiecznemu odkryciu, kiedy to w jednej z nisz ściennych znaleziono figurkę zinterpretowaną jako posążek pogańskiego boga piorunów – Perkuna.

W kolejnych stuleciach obiekt zmieniał swoje przeznaczenie, służąc jezuitom jako kaplica, a w XIX wieku mieszcząc szkołę oraz pierwszy kowieński teatr dramatyczny. 

Budowla wyróżnia się niezwykle bogatą, kunsztowną fasadą z czerwonej cegły, ozdobioną ostrołukowymi wnękami oraz skomplikowanym, dekoracyjnym szczytem. Obecnie odrestaurowany zabytek ponownie znajduje się w rękach zakonu jezuitów, a w jego wnętrzach działa muzeum poświęcone pamięci Adama Mickiewicza, który pracował w Kownie jako nauczyciel.

Pomnik Pogoni w Kownie

Pomnik Pogoni, nazywany oficjalnie jako „Wojownik Wolności” (lit. Laisvės karys), to monumentalna rzeźba z brązu odsłonięta w 2018 roku tuż obok zamku w Kownie, na Litwie.

Siedmiometrowy monument przedstawia konnego rycerza z uniesionym mieczem oraz tarczą, co stanowi przestrzenne odwzorowanie Vytisa – historycznego herbu Litwy. Imponujące dzieło zostało zaprojektowane przez znanego litewskiego rzeźbiarza Arūnasa Sakalauskasa, a sam odlew rzeźby wykonano na Ukrainie. 

Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się w przeddzień Dnia koronacji króla Mendoga i stało się ważnym symbolem litewskiej tożsamości oraz walki o niepodległość. Dziś ten dynamiczny monument doskonale komponuje się z tłem rzeki Wilii i jest jednym z najbardziej fotografowanych obiektów na kowieńskiej starówce.

Zamek w Kownie

Zamek w Kownie to najstarsza murowana warownia obronna na terenie Litwy. Budowla powstała w drugiej połowie XIV wieku w strategicznym miejscu u ujścia rzeki Wilii do Niemna. 

Głównym celem wzniesienia tej gotyckiej fortecy była skuteczna obrona przed powtarzającymi się atakami Krzyżaków. Jako jedyny zamek na Litwie posiadał on unikalną strukturę składającą się z dwóch rzędów murów obronnych. 

W 1362 roku, po długim i zaciętym oblężeniu, warownia została doszczętnie zniszczona przez wojska zakonne. Obiekt szybko odbudowano, a pod koniec XIV wieku wielki mistrz krzyżacki podpisał w jego murach zawieszenie broni z Witoldem. Po słynnej bitwie pod Grunwaldem twierdza straciła znaczenie militarne i została przekształcona w luksusową rezydencję. 

W późniejszych stuleciach w zamkowych komnatach wielokrotnie gościli polscy królowie oraz litewscy książęta. Do czasów współczesnych przetrwała jedynie około jedna trzecia pierwotnej konstrukcji zamku. 

Obecnie w zrekonstruowanej baszcie mieści się ciekawy oddział Muzeum Miejskiego w Kownie. Malownicze tereny zielone wokół ruin są popularnym miejscem piknikowym oraz przestrzenią dla lokalnych festiwali.

Biały Łabędź - ratusz w Kownie

Ratusz w Kownie na Litwie został zbudowany w 1542 roku, a ze względu na swoją smukłą sylwetkę i jasną fasadę jest pieszczotliwie nazywany przez mieszkańców „Białym Łabędziem”. 

Ta trzykondygnacyjna budowla stanowi wspaniałą mieszankę stylów architektonicznych: od gotyku i renesansu po elementy późnego baroku. Obiekt znajduje się w samym sercu kowieńskiej starówki na Placu Ratuszowym. W przeszłości pełnił funkcję siedziby władz miejskich oraz magazynu, natomiast obecnie mieści się w nim Urząd Stanu Cywilnego oraz Muzeum Miejskie.

Pomnik ku czci ofiar fortu IX w Kownie na Litwie (II)

 

Fort IX w Kownie na Litwie (III)

 

Fort IX w Kownie na Litwie (II)

 

Pomnik ku czci ofiar fortu IX w Kownie

W bezpośrednim sąsiedztwie kompleksu fortu IX w Kownie wznosi się potężny, betonowy pomnik ku czci ofiar faszyzmu, odsłonięty w 1984 roku. Głównym twórcą tej unikalnej kompozycji rzeźbiarskiej był znany litewski rzeźbiarz Alfonsas Vincentas Ambraziūnas. Konstrukcja wznosi się na imponującą wysokość 32 metrów i dominuje nad całą okolicą fortu. Pomnik składa się z trzech potężnych grup rzeźbiarskich wykonanych z surowego, nieociosanego betonu. 

Architektura monumentu reprezentuje styl brutalizmu, który poprzez ostre kształty potęguje uczucie grozy i powagi. Poszczególne części rzeźby symbolizują kolejno ból i cierpienie, dramatyczny opór oraz ostateczne wyzwolenie ofiar. Twórcom udało się całkowicie uniknąć bezpośredniej symboliki sowieckiej, dzięki czemu dzieło ma uniwersalny charakter. 

Monument ten dominuje nad okolicznym terenem i stanowi hołd dla wszystkich pomordowanych w tym miejscu. Pomiędzy fortem a pomnikiem znajduje się rozległe pole porośnięte trawą, pod którym spoczywają szczątki tysięcy ofiar. Cały teren otoczony jest ciszą, tworząc przestrzeń sprzyjającą zadumie i refleksji nad tragiczną historią XX wieku.