Pozostałości świątyni Wenus i Romy w Rzymie

Świątynia Wenus i Romy była największą budowlą sakralną w całym starożytnym Rzymie. Jej budowę rozpoczął cesarz Hadrian w 121 roku n.e., a oficjalne poświęcenie nastąpiło w 135 roku. Budowla znajdowała się na wzgórzu Velia, tuż obok Koloseum, co czyniło ją niezwykle eksponowanym punktem miasta.

Świątynia była poświęcona dwóm bóstwom: Venus Felix (bogini płodności i miłości) oraz Roma Aeterna (personifikacji wiecznego Rzymu). Architektura była unikalna, ponieważ składała się z dwóch oddzielnych cel (pomieszczeń) ustawionych do siebie plecami. Cela Wenus była skierowana w stronę Koloseum, natomiast cela bogini Romy patrzyła na Forum Romanum. Według legendy, projekt autorstwa Hadriana był krytykowany przez słynnego architekta Apollodorosa z Damaszku, co miało doprowadzić do jego wygnania. Świątynię otaczało ponad sto potężnych kolumn wykonanych z szarego granitu i białego marmuru.

W IX wieku papież Leon IV polecił wznieść w tym miejscu kościół Santa Maria Nova, co pomogło przetrwać części antycznej konstrukcji. Do dziś najlepiej zachowaną częścią są masywne, kasetonowe absydy, które wciąż dominują w krajobrazie Forum Romanum.

Plac św. Piotra

Plac św. Piotra został zaprojektowany przez wybitnego architekta i rzeźbiarza Gian Lorenzo Berniniego w XVII wieku na zlecenie papieża Aleksandra VII.

Charakterystyczna, potężna kolumnada Berniniego składa się z 284 kolumn i 88 filarów ustawionych w czterech rzędach. Nad kolumnadą góruje 140 posągów świętych, które zostały wykonane przez uczniów Berniniego według jego projektów.

W samym centrum placu stoi egipski obelisk, który ma 25 metrów wysokości i został sprowadzony do Rzymu przez cesarza Kaligulę w 37 roku n.e..

Plac został zaprojektowany na planie elipsy, co według zamysłu architekta ma symbolizować "otwarte ramiona Kościoła" przygarniające wiernych. Obok obelisku usytuowane są dwie symetryczne fontanny; jedna autorstwa Maderny, a druga – dopasowana do niej później – autorstwa Berniniego.

To właśnie na tym placu odbywają się najważniejsze uroczystości religijne, w tym msze pod przewodnictwem papieża oraz cotygodniowe audiencje generalne. Plac stanowi monumentalne przedpole dla Bazyliki św. Piotra, jednej z największych i najważniejszych świątyń chrześcijaństwa na świecie.

Wokół Watykanu

 

Łuk Konstantyna Wielkiego w Rzymie

Łuk Konstantyna Wielkiego to jeden z największych i najlepiej zachowanych rzymskich łuków triumfalnych. Został wzniesiony w IV wieku n.e. dla uczczenia dziesięciolecia rządów cesarza oraz jego zwycięstwa nad Maksencjuszem w bitwie przy Moście Mulwijskim. Monumentalna konstrukcja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Koloseum, przy dawnej drodze triumfalnej. Budowla posiada trzy przęsła, z których środkowe jest najwyższe i najszersze. Cechą charakterystyczną łuku jest wykorzystanie elementów architektonicznych i rzeźbiarskich pochodzących ze starszych zabytków, tzw. spoliów. Wykorzystane detale pochodzą z czasów panowania Trajana, Hadriana oraz Marka Aureliusza. Na szczycie łuku widnieje rozbudowana inskrypcja dedykowana cesarzowi przez Senat i lud rzymski. Płaskorzeźby przedstawiają nie tylko sceny batalistyczne, ale także ceremonie państwowe i religijne. Pomimo upływu stuleci, obiekt uniknął zniszczenia, służąc w średniowieczu jako element fortyfikacji obronnych. Dziś stanowi on kluczowy przykład późnoantycznej architektury i obowiązkowy punkt na mapie turystycznej Rzymu.

Bazylika Santa Maria in Aracoeli w Rzymie

Bazylika Santa Maria in Aracoeli znajduje się na najwyższym szczycie Kapitolu, jednego z siedmiu wzgórz Rzymu. Do głównego wejścia prowadzą monumentalne, marmurowe schody liczące 124 stopnie, wzniesione w 1348 roku jako wotum za ustąpienie czarnej śmierci. Zgodnie z tradycją, kościół stoi w miejscu, gdzie Sybilla przepowiedziała cesarzowi Augustowi przyjście Chrystusa, mówiąc: „Oto ołtarz pierworodnego Boga” (Ara Coeli).

Wspaniały, bogato złocony sufit kasetonowy upamiętnia zwycięstwo floty chrześcijańskiej nad Turkami w bitwie pod Lepanto w 1571 roku.

Wnętrze bazyliki skrywa aż 22 antyczne kolumny, które pochodzą z różnych starożytnych rzymskich budowli.

W bazylice spoczywają relikwie św. Heleny, matki cesarza Konstantyna Wielkiego, która sprowadziła do Rzymu relikwie Męki Pańskiej.

Ważnym skarbem świątyni była figurka Santo Bambino, wyrzeźbiona podobno z drewna oliwnego z Ogrodu Getsemani. Figurka została skradziona w 1994 roku, jednak jej wierna kopia wciąż przyciąga pielgrzymów i setki listów od dzieci z całego świata.

W bocznej kaplicy Bufalini można podziwiać cykl renesansowych fresków autorstwa Pinturicchia, przedstawiających życie św. Bernardyna ze Sieny.

Przez wieki bazylika pełniła funkcję oficjalnego kościoła senatu i ludu rzymskiego, co podkreśla skrót SPQR widoczny w wielu miejscach.

Ze względu na surową fasadę z cegły i wyniosłe położenie, kościół ten uważa się za jeden z najbardziej autentycznych przykładów rzymskiej architektury sakralnej.

Koloseum

Koloseum, znane pierwotnie jako Amfiteatr Flawiuszów, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Rzymu i całych Włoch. Budowę obiektu rozpoczął cesarz Wespazjan około 70 roku n.e., a ukończył jego syn Tytus w 80 roku n.e.. Nazwa „Koloseum” pochodzi prawdopodobnie od ogromnego posągu Nerona (Kolosa), który dawniej stał w pobliżu budowli.

Jest to największy amfiteatr na świecie, mierzący 189 metrów długości, 156 metrów szerokości i blisko 50 metrów wysokości. W czasach swojej świetności arena mogła pomieścić od 50 do nawet 80 tysięcy widzów.

Głównymi atrakcjami organizowanymi w Koloseum były krwawe walki gladiatorów oraz widowiskowe polowania na dzikie zwierzęta. Pod drewnianą podłogą areny znajdowało się tzw. hypogeum – system podziemnych korytarzy i klatek dla zwierząt oraz gladiatorów. 

Konstrukcja została wzniesiona głównie z bloków trawertynu, tufu oraz betonu i cegły. Przez wieki budowla służyła jako źródło materiałów budowlanych, co przyczyniło się do jej obecnego, niepełnego stanu.

Dziś Koloseum znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO i jest uznawane za jeden z siedmiu nowych cudów świata.

Varia z Muzeów Watykańskich