Lapidarium w Biskupinie

Wystawa kamiennych rzeźb (lapidarium), znajdująca się tuż za głównym wejściem do muzeum w Biskupinie, to efekt wieloletniej pracy artystów, którzy w czasie trwania festynu archeologicznego tworzyli rzeźby i płaskorzeźby tematycznie związane z nim. Dlatego można tu zobaczyć całą gamę motywów zaczerpniętych z kultur antycznych (Grecja i Rzym), sztuki Celtów, Bałtów i Słowian, ale również z bardziej egzotycznych stron, takich jak elementy sztuki plemion Indian północnoamerykańskich czy rzeźby związane z kulturą Kraju Kwitnącej Wiśni.

Chata pałucka w Biskupinie

Odrębność Pałuk jako historyczno-etnograficznej krainy przejawiała się w ubiorze i gwarze. Przykładem pałuckiego budownictwa jest pochodząca z XVIII/XIX wieku, kryta strzechą wąskofrontonowa chata z podcieniem szczytowym, przeniesiona z pobliskiej wsi Biskupin. W jej wnętrzu znajdują się trzy pomieszczenia – izba czarna, pełniąca rolę kuchni i „izby codziennej”, w której również składowano produkty żywnościowe i narzędzia, sień z piecem do wypieku chleba, czyli tzw. „czarna kuchnia”, oraz izba biała o charakterze odświętnym. 

Na terenie zagrody chaty pałuckiej znajduje się rekonstrukcja studni z żurawiem, a z drugiej strony pasieka z imitacjami dawnych uli (barci) oraz rzeźba Strach na wróble.

Zagroda Wisza w Biskupinie

Zagroda Wisza w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie to wyjątkowa rekonstrukcja, która powstała jako scenografia do słynnego filmu Jerzego Hoffmana „Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem”. Obiekt ten nawiązuje wyglądem do wczesnośredniowiecznych budowli mieszkalnych i gospodarczych, przenosząc turystów w realia dawnych Słowian. 

Współcześnie zagroda pełni ważną funkcję edukacyjną, stanowiąc jedną z atrakcji biskupińskiego rezerwatu. Na jej terenie regularnie odbywają się pokazy rzemiosła, w tym tradycyjnego garncarstwa, podczas których prezentowane są dawne metody lepienia naczyń z gliny. Miejsce to idealnie łączy popularyzację historii z dziedzictwem polskiej kinematografii, przyciągając zarówno miłośników kina, jak i pasjonatów archeologii.

Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (IV)

 

Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (III)

 

Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (II)

 

Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (I)

Stała wystawa w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie to niezwykła podróż przez 8000 lat historii – od czasów wędrownych łowców i zbieraczy, przez epokę pierwszych rolników, aż po czasy wczesnego średniowiecza. Szczególne miejsce w tej opowieści zajmuje przełom epok brązu i żelaza, kiedy to na półwyspie Jeziora Biskupińskiego powstała słynna osada obronna kultury łużyckiej.

To właśnie ta osada, uznawana za jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Europie, budzi największe emocje. Dzięki znakomicie zachowanym reliktom konstrukcji drewnianych i tysiącom odkrytych artefaktów można niemal dotknąć codzienności społeczności sprzed 2700 lat. Na wystawie można odkryć, jak wyglądało życie w jednym z najlepiej zachowanych pradziejowych grodów – od budowy domów i wałów obronnych po rytuały i rzemiosło. 

Wystawa prezentuje blisko 1400 zabytków archeologicznych z okolic Jeziora Biskupińskiego. Wśród nich znajdują się narzędzia, broń, misterne ozdoby i naczynia codziennego użytku, a także wyjątkowe skarby brązowe i żelazne odkryte na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Każdy z tych przedmiotów opowiada unikalną historię – o zmaganiach, wierzeniach i zwykłych ludzkich sprawach sprzed wieków.

Biskupin. Wioska piastowska (I)

Już przed II wojną archeolodzy zarejestrowali w Biskupinie ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego. Badania archeologiczne odsłoniły pozostałości m.in. kamiennych palenisk z dawnych domostw, na podstawie których zinterpretowano układ wioski, która istniała tutaj w X-XI wieku jako osada usługowo-rzemieślnicza, gospodarczo związana z niewielkim gródkiem, który w tym czasie funkcjonował na półwyspie biskupińskim.

Rekonstrukcja „Wioski piastowskiej” ma postać owalnicy z placem pośrodku, wokół którego znajduje się kilkanaście domostw, tzw. kurnych chat, wielkości około 25-30 m2, z paleniskiem w środku, bez otworów okiennych. Zbudowane są one w technice zrębowej oraz plecionkowo-słupowej. Ze względu na bliskość jeziora można przypuszczać, że dachy były kryte trzciną. 

Wyposażenie wnętrza chat obrazuje życie codzienne w okresie wczesnopiastowskim, m.in. różne dziedziny dawnego rękodzieła, jak obróbka skór, rogu, poroża i kości, garncarstwo, a także wytwarzania żywności – piec chlebowy, kowalstwa – rekonstrukcja wczesnośredniowiecznej kuźni, oraz dziegciarstwa (produkcja dziegciu). „Wioska piastowska” jest obiektem na „Szlaku Piastowskim”.

Zwierzyniec w Biskupinie

Atrakcją rezerwatu archeologicznego w Biskupinie są również zwierzęta zbliżone do ras pierwotnych, jakie żyły na naszych terenach przed wiekami i jakie w różny sposób służyły ludziom. Zwierzęta mieszkają w „Zwierzyńcu”, czyli w rozległych zagrodach, w których znajdują się rekonstrukcje dawnych obiektów związanych z hodowlą.

Od wielu lat w Biskupinie hodowane są koniki polskie – prymitywna, odporna na choroby i wytrzymała rasa koni wywodząca się od leśnych tarpanów. Poszerzono hodowlę o owce wrzosówki i kozy. Owce wrzosówki spokrewnione są z muflonem europejskim i należą do grupy owiec północnych, krótkoogoniastych, odpornych na złe warunki środowiskowe i niedostatki pożywienia. Najmniej od czasów prehistorycznych zmieniły się kozy. Od kilku lat hodowane jest także bydło rasy polskiej czerwonej.

Dziś pozyskiwane jest runo owiec wrzosówek do przędzenia nici, którą barwi się metodami tradycyjnymi i wykorzystuje w „pradziejowych” warsztatach tkackich. Bydło służy w pokazach pradziejowej orki.