Cmentarz na Rossie w Wilnie

Cmentarz na Rossie w Wilnie to jedna z najważniejszych i najpiękniejszych polskich nekropolii narodowych. Założony na początku dziewiętnastego wieku cmentarz urzeka swoim unikalnym, tarasowym położeniem na malowniczych, zalesionych wzgórzach. Miejsce to stanowi niezwykle cenny zabytek historii, kultury oraz sztuki sepulkralnej z wieloma zabytkowymi nagrobkami. 

Najważniejszym punktem dla polskich rzesz pielgrzymów jest usytuowane przy samym wejściu Cmentarz Wojskowy. To właśnie tam spoczywa matka Józefa Piłsudskiego wraz z sercem swojego wybitnego syna. 

Na Rossie pochowano również wielu innych zasłużonych Polaków, w tym poetów, malarzy, profesorów oraz powstańców styczniowych. Przez lata zaniedbań wiele zabytkowych, unikalnych pomników na tym zabytkowym cmentarzu uległo niestety poważnemu zniszczeniu. Obecnie dzięki staraniom społecznych komitetów oraz darczyńców trwa nieustanna renowacja tych pięknych nagrobków.

O Rzezi Wołyńskiej przy pomniku w Domostawie

Przy pomniku w Domostawie dr Szymon Niedziela dzieli się swą refleksją na temat Rzezi Wołyńskiej, przybliżając wątki historyczne oraz jej współczesne implikacje.

Barokowy kościół św. Wincentego a Paulo w Bądkowie Kościelnym

Kościół parafialny św. Wincentego a Paulo (parafia św. Szczepana) w Bądkowie Kościelnym (diecezja płocka) wybudowany w latach 1781–1790 w stylu barokowym. 

Około 1867 roku wmurowano w wejściu głównym kościoła portal przeniesiony z likwidowanego w tym czasie benedyktyńskiego kościoła św. Wojciecha w Płocku. Świątynia wyposażona jest w neogotycki ołtarz główny z rzeźbioną grupą Ukrzyżowania. Ołtarze boczne są późnobarokowe.

Mądry Starzec w Kownie

Jeden z założycieli ruchu „Fluxus”, światowej sławy artysta, Jurgis Mačiūnas urodził się w Kownie. Na jego cześć artyści Tadas Šimkus i Žygimantas Amelynas stworzyli mural na ścianie dawnej fabryki obuwia unikatowe dzieło sztuki zatytułowane „Mistrz” („Mądry Starzec”). Na ścianie o powierzchni 440 metrów kwadratowych widnieje starzec z fajką. Jeśli przyjrzysz się uważnie, zobaczysz, że starzec nie ma butów. Czy to nie paradoks? Starzec bez butów na ścianie dawnej fabryki obuwia.

Kanklininkas w Kownie

Kanklininkas to po litewsku muzyk grający na kankles, tradycyjnym litewskim instrumencie strunowym z rodziny cytry. Nazwą tą określa się również słynną, modernistyczną rzeźbę z granitu autorstwa Robertasa Antinisa z 1968 roku, która znajduje się w Kownie na Litwie, w pobliżu tamtejszego zamku.

Kamienice Kowna

 

"Sen" i "Człowiek" w Kownie

Obok kościoła św. Michała Archanioła w Kownie na Litwie znajdują się dwie rzeźby. Rzeźba „Sapnas” (co oznacza „Sen”) to znane dzieło sztuki nowoczesnej, została stworzona w 1987 roku przez cenionego litewskiego rzeźbiarza Leonasa Vytautasa Striogę, a jego współautorem pod kątem architektonicznym był Algirdas Kaušpėdas. 

Ta wykonana z brązu i kamienia instalacja artystyczna znajduje się na Placu Niepodległości (Nepriklausomybės aikštė), tużej obok słynnej alei Laisvės. Praca ta wyróżnia się unikalną formą plastyczną i szybko stała się stałym oraz lubianym elementem przestrzeni miejskiej dawnej stolicy kraju.

„Człowiek” (lit. Žmogus) to sześciometrowa, naga figura z brązu autorstwa rzeźbiarza Petrasa Mazūrasa. Rzeźba symbolizuje piękno ludzkiej duszy i ciała, a także stanowi zaproszenie do znajdującej się obok galerii sztuki. W Kownie symbolizuje ona wolność i opór wobec ucisku.

Dawna siedziba KGB w Kownie

Zarząd Powiatu Kowieńskiego, Urząd Gubernatora Miasta i Powiatu Kowieńskiego, Komendant Policji Miasta i Powiatu Kowieńskiego oraz Departament Bezpieczeństwa Państwowego ulokowały swoje biura w jednym z największych budynków administracyjnych międzywojennej Litwy. Jako obiekt o znaczeniu publicznym musiał sprawiać wrażenie solidności i reprezentacyjności. Cokół i schody z naturalnego, ponurego granitu, portale z czarnego, polerowanego labradorytu i pilastry z ciemnego sztucznego granitu kontrastujące z jasnymi granitowymi fasadami, a także solidny, dwupoziomowy gzyms, tworzyły obiekt, który wyróżniał się z otoczenia zarówno nowoczesnymi, czystymi, geometrycznymi formami, jak i luksusem. Obiekt miał na celu uzyskanie jeszcze większego efektu reprezentacyjnego od strony Alei Wolności.

W okresie sowieckim (1940 - 1941; 1944 - 1990) budynek pełnił funkcję siedziby KGB. Tu więziono, przesłuchiwano, torturowano i zabijano bojowników wolności Litwy - jak głosi tablica umieszczona na elewacji budynku.

Fontanny na rynku w Kownie

 

Na rynku w Kownie na Litwie, wokół ratusza, znajduje się kilka ciekawych architektonicznie fontann.

Kolejna fontanna (wodopój) w stylu art deco z rzeźbami 2 psów znajduje się bliżej kościoła św. Trójcy.

Aleja Wolności w Kownie

Aleja Wolności w Kownie (lit. Laisvės alėja) to najważniejsza i najbardziej reprezentacyjna ulica Nowego Miasta. Ma około 1,7 kilometra długości i łączy kowieńskie Stare Miasto z nowszą dzielnicą. Jest to jeden z najdłuższych deptaków wyłączonych z ruchu kołowego w całej Europie. Bulwar powstał w drugiej połowie XIX wieku jako Prospekt Mikołajewski. 

Współczesną nazwę nadano mu w 1919 roku dla upamiętnienia odzyskania niepodległości przez Litwę. Wzdłuż alei rosną setki lip, które tworzą malowniczą, zieloną strefę spacerową w środku miasta. Architektura ulicy zachwyca licznymi zabytkowymi kamienicami oraz unikalnymi gmachami w stylu kowieńskiego modernizmu. 

Na wschodnim końcu deptaka wznosi się charakterystyczny, neobizantyjski Kościół św. Michała Archanioła. Przestrzeń ta tętni życiem dzięki licznym kawiarniom, restauracjom, sklepom oraz instytucjom kulturalnym. Obecnie ulica stanowi serce życia towarzyskiego, handlowego i turystycznego Kowna.

"Pierwszy film" w Kownie

Przed legendarnym, modernistycznym kinem „Romuva” w Kownie stoi urokliwa rzeźba filmowa zatytułowana „Pirmas filmas” (Pierwszy film). Pomnik ten został oficjalnie odsłonięty 28 grudnia 2021 roku z okazji Międzynarodowego Dnia Kina oraz 90. rocznicy powstania kluczowego dzieła. Upamiętnia on „Onytė ir Jonelis” z 1931 roku, który zapisał się w historii jako pierwszy litewski pełnometrażowy film fabularny. Autorem tej wyjątkowej kompozycji z brązu jest znany litewski rzeźbiarz Kęstutis Balčiūnas.

Projekt przedstawia dwójkę ciekawskich, pełnych energii chłopców bawiących się kamerą. Jeden z malców kręci korbą urządzenia. Taka dynamiczna kompozycja ma alegorycznie symbolizować „dzieciństwo” i pierwsze kroki litewskiej kinematografii. Pomnik stał się ulubionym punktem fotograficznym dla mieszkańców oraz turystów spacerujących po słynnej alei Laisvės. Instalacja ta stanowi wspaniały hołd dla pionierów kina i przypomina, że w okresie międzywojennym Kowno było tętniącym życiem centrum kultury.

Klasztor w Pożajściu (Kowno, Litwa)

Klasztor w Pożajściu (Pažaislio vienuolynas) to największy zespół klasztorny na Litwie i jeden z najwspanialszych zabytków baroku w Europie Północno-Wschodniej. Obiekt położony jest na malowniczym półwyspie nad Zalewem Kowieńskim. 

Klasztor został ufundowany w drugiej połowie XVII wieku przez kanclerza wielkiego litewskiego, Krzysztofa Zygmunta Paca. Zaprojektował go włoski architekt Giovanni Battista Frediani, a dekoracje wnętrz wykonali artyści z Florencji. Kompleks zbudowano z przeznaczeniem dla surowego zakonu kamedułów. 

Centralną część założenia stanowi kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, zwieńczony okazałą kopułą. Architektura wyróżnia się charakterystycznym dla baroku układem, bogatą sztukaterią oraz licznymi freskami. Wnętrza świątyni słyną z przechowywanego tam cudownego obrazu Matki Bożej z Dzieciątkiem, nazywanej Matką Pięknej Miłości.

W XIX wieku, po powstaniach narodowych, klasztor został skasowany przez władze carskie i zamieniony na cerkiew prawosławną. W okresie międzywojennym opuszczone budynki przekazano litewskiemu zgromadzeniu sióstr św. Kazimierza. Po II wojnie światowej, w czasach sowieckich, w obiektach mieścił się szpital psychiatryczny oraz archiwum .Obecnie klasztor odzyskał swój dawny blask i jest udostępniony do zwiedzania, a także pełni funkcję ważnego ośrodka kulturalnego, w tym gospodarza festiwalu muzycznego.