Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Zakroczymiu (Droga Mazowiecka - I.3.2)

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Zakroczymiu to jedna z najcenniejszych i najstarszych świątyń na Mazowszu. Świątynia została wzniesiona etapami w stylu gotyckim, a jej budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XVI wieku. W swojej wielowiekowej historii kościół wielokrotnie ulegał zniszczeniom, z czego największym ciosem był pożar miasta w 1511 roku. Reprezentuje styl gotycko-renesansowy z widocznymi późniejszymi elementami przekształceń. 

Ciekawostką jest unikatowe użycie w fasadzie materiałów z odzysku, jako że w ściany wmurowano granitowe kule oraz koło młyńskie. Podczas II wojny światowej, we wrześniu 1939 roku, budowla została poważnie uszkodzona i spalona w wyniku działań wojennych. Odbudowa kościoła miała miejsce w latach 1945–1949 pod kierunkiem architekta Stefana Putowskiego.

Wnętrze świątyni jest pseudobazylikowe, trójnawowe i wspiera się na solidnych murach zewnętrznych wzmocnionych skarpami. 

W prezbiterium znajduje się okazały ołtarz główny, a także zabytkowe tablice nagrobne z okresu renesansu. Szczególnie cennym elementem wystroju jest XVII-wieczne epitafium rodziny Chądzyńskich oraz relikwie świętego Stanisława Kostki. 

Cały zespół kościelny tworzy wraz z dzwonnicą, plebanią i bramą (zbudowaną w 1926 roku) zabytkowy kompleks położony niedaleko dawnego rynku.

Kościół św. Wawrzyńca i klasztor kapucynów w Zakroczymiu (droga mazowiecka - I.3.1)

Barokowy kompleks został wybudowany w latach 1757–1765 z inicjatywy starosty zakroczymskiego Józefa Młockiego. Drewniany kościółek w tym miejscu stał już w XV wieku, jeszcze poza murami ówczesnego miasta. W 1757 roku świątynię wraz z terenem przekazano sprowadzonym do miasta zakonnikom z zakonu kapucynów.

Wnętrze świątyni zachowało surowy, typowy dla tego zgromadzenia skromny charakter. W prezbiterium można podziwiać unikalne malowane kartusze z pierwszej połowy XVII wieku.

Świątynia ucierpiała podczas wojen napoleońskich oraz oblężenia twierdzy Modlin w czasie powstania listopadowego. W klasztornym refektarzu w 1831 roku, w trakcie powstania listopadowego, obradowały władze i powstańczy Sejm. Po powstaniu styczniowym, w 1892 roku, władze carskie skasowały klasztor, a kapucyni powrócili tam dopiero w 1932 roku. Obiekt został dotkliwie zniszczony podczas II wojny światowej, we wrześniu 1939 oraz w sierpniu 1944 roku.

Obecnie przy klasztorze funkcjonuje znany ośrodek trzeźwości.

Pomnik bitwy nad Bzurą w Wyszogrodzie

 

Modlin - kościół św. Barbary (Droga mazowiecka - I.2.3)

W 1835 r. w Modlinie-Twierdzy została wybudowana cerkiew św. Jerzego na wzór cerkwi św. Aleksandra Newskiego z Cytadeli Warszawskiej, przemianowana w okresie międzywojennym na kościół garnizonowy pw. św. Barbary. W 1957 r. rozebrano go na polecenie władz komunistycznych. Po kościele pozostały w parafii jedynie dwa krzyże.

Parafia pw. św. Barbary, obejmująca osiedle Modlin-Twierdza w Nowym Dworze Mazowieckim, została erygowana przez biskupa płockiego Piotra Liberę 29 czerwca 2007 r.  W tymczasowej kaplicy pw. św. Barbary nabożeństwa odprawiano już od 11 listopada 1992 r., gdy przynależała ona terytorialnie do parafii św. Maksymiliana Kolbego w Nowym Dworze Mazowieckim. Na cele kaplicy zaadoptowano wówczas drewniany budynek wojskowy w stylu syberyjskim z 1903 r. 

Fragment cegły z dawnego, rozebranego kościoła garnizonowego, został wykorzystany jako kamień węgielny pod budowę nowej, murowanej świątyni.

Budowę kościoła rozpoczęto w 2017 r., staraniem ks. Janusza Nawrockiego i parafian, według projektu Tomasza Kulsa z Warszawy. Ma mieć on wygląd bazyliki romańskiej, z główną nawą i dwiema nawami bocznymi, na planie krzyża łacińskiego.

Nowy Dwór Mazowiecki - kościół św. Michała Archanioła (Droga mazowiecka - I.2.2)

Kościół św. Michała Archanioła w Nowym Dworze Mazowieckim to zabytkowa świątynia rzymskokatolicka zlokalizowana przy ulicy Warszawskiej 1. Budowla została wzniesiona w 1792 roku w stylu klasycystycznym według projektu architekta Stanisława Zawadzkiego. Fundatorem tego murowanego z cegły obiektu był książę Stanisław Poniatowski, bratanek króla Stanisława Augusta.

 Podczas II wojny światowej i oblężenia pobliskiej twierdzy Modlin kościół odniósł poważne uszkodzenia, jednak po wojnie go odbudowano. W latach 1981–1984 zabytkowy budynek zyskał nowoczesną część, którą zaprojektował architekt Stefan Kuryłowicz.

Jabłonna - kościół NMP Królowej Polski (Droga mazowiecka - I.2.1)

Kościół Matki Bożej Królowej Polski w Jabłonnie to zabytkowa świątynia o dramatycznej historii, położona w sercu województwa mazowieckiego. Znajduje się w dekanacie legionowskim, na terenie diecezji warszawsko-praskiej.

Pomysł utworzenia nowej parafii zrodził się na początku lat 20. XX wieku w odpowiedzi na rosnącą liczbę stałych mieszkańców oraz przybywających letników. Działkę pod budowę nowej świątyni podarował lokalny właściciel ziemski, hrabia Maurycy Stanisław Potocki. Prace budowlane ruszyły w 1921 roku po zawiązaniu specjalnego Komitetu Budowy Kościoła. Autorem projektu architektonicznego pierwszego, przedwojennego obiektu był architekt Józef Seredyński (Sendyński).

Samodzielną parafię w Jabłonnie erygował oficjalnie 1 sierpnia 1925 roku kardynał Aleksander Kakowski. Budowa oryginalnego murowanego kościoła w stylu modernistycznym trwała aż do 1938 roku.

Wnętrze kościoła zdobi piękna polichromowana ściana ołtarzowa autorstwa znanego polskiego grafika Zygmunta Kamińskiego.

Pod koniec II wojny światowej, 25 października 1944 roku, wycofujące się wojska niemieckie całkowicie wysadziły budowlę w powietrze. Po zakończeniu wojny, zanim wzniesiono nowe mury, okoliczni wierni gromadzili się na nabożeństwa w sali pobliskiego pałacu Potockich. 

Nowy kościół powstał w latach 1948–1954 według planów architektów Zbigniewa Chwaliboga oraz Bolesława (Stefana) Gierycha. Współczesny budynek to trójnawowa świątynia wzniesiona na planie czworokąta z charakterystyczną wielokątną apsydą. Nowo wybudowany obiekt sakralny zyskał szatę architektoniczną nawiązującą do tradycji neobarokowych.

We wrześniu 1954 roku nastąpiła uroczysta konsekracja odbudowanego kościoła, a niedługo później kardynał Stefan Wyszyński osobiście poświęcił tutejsze dzwony.

 

Kościół św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu (Droga mazowiecka - I.1.9)

Kościół św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu to jedna z najważniejszych historycznie świątyń w Polsce. Znana jest przede wszystkim jako ośrodek opozycji demokratycznej z lat 80. XX wieku oraz miejsce związane z posługą błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki. 

Świątynia została wzniesiona w latach 1930–1939 według modernistycznego projektu architekta Łukasza Wolskiego. Parafia została erygowana 25 grudnia 1927 roku przez kardynała Aleksandra Kakowskiego. Podczas obrony Warszawy w 1939 roku budynek został uszkodzony przez pociski i bomby. W czasie powstania warszawskiego w podziemiach nieukończonego kościoła funkcjonował szpital powstańczy. Odbudowę obiektu po II wojnie światowej, w tym budowę charakterystycznej dwuwieżowej fasady, zrealizowano według projektu Edgara Norwertha.

Konsekracji świątyni dokonał 7 września 1963 roku prymas Polski, kardynał Stefan Wyszyński.

W latach 80. XX wieku kościół stał się głównym ośrodkiem duchowego wsparcia dla "Solidarności" i walki o wolną Polskę. W latach 1980–1984 wikariuszem w tej parafii był ksiądz Jerzy Popiełuszko, który organizował tam słynne comiesięczne Msze za Ojczyznę.

Przy murze kościoła znajduje się grób-pomnik zamordowanego przez Służbę Bezpieczeństwa kapelana „Solidarności”, który jest obecnie miejscem pielgrzymek. W podziemiach świątyni mieści się otwarte w 2005 roku muzeum poświęcone życiu i działalności błogosławionego księdza Jerzego.