wtorek, 10 lutego 2026
Pomnik i cmentarz wojenny Armii Czerwonej w Svidniku na Słowacji (I)
Pomnik ku czci Armii Czerwonej w Svidniku odsłonięto 3 października 1954 roku z okazji obchodów 10. rocznicy Operacji Karpacko-Dukielskiej. Cały kompleks powstał według wspólnego projektu architektonicznego inż. arch. Karla Lodra, Václava Šedivého i Jána Krumprechta. Jako podstawowy materiał budowlany wykorzystano trawertyn spiski, sprowadzony ze Spiskiego Podgrodzia.
Sam pylon pomnika ma kształt czworobocznej piramidy, a jego całkowita wysokość sięga 37 metrów. Zwieńczeniem jest pięcioramienna gwiazda o wysokości 3,5 metra. Wielkoformatowe płaskorzeźby zatytułowane „Podniesienie flagi ku chwale zwycięstwa, 9 maja 1945 r.”, „Ludzie witają swoich radzieckich wyzwolicieli”, „Powitanie partyzantów z Armią Radziecką” i „Wieś wita żołnierzy radzieckich” zostały umieszczone na kwadratowym cokole pylonu. Ich autorami są rzeźbiarze Oskar Kozák, Ján Hana i František Gibala.
Przed pylonem, mniej więcej pośrodku całego kompleksu, znajduje się brązowy posąg radzieckiego sierżanta oddającego hołd poległym towarzyszom broni. Autorami czterometrowego posągu są rzeźbiarze Jaroslav Bartoš i Ján Hana.
Poniżej znajduje się szerokie wejście, po prawej stronie którego znajduje się piaskowcowa rzeźba pt. „Śmiałe spojrzenie w przyszłość” autorstwa Františka Gibali, a naprzeciwko piaskowcowa rzeźba pt. „Spotkanie” autorstwa Jána Hany. Wejście do pomnika tworzą niewielkie schody.
Po jego lewej stronie, w zewnętrznym murze oporowym, umieszczono wielkoformatową płaskorzeźbę zatytułowaną „Atak Armii Radzieckiej”,
a po prawej płaskorzeźbę zatytułowaną „Patrol Partyzancki w Słowackim Powstaniu Narodowym”.
Częścią kompleksu pomnikowego jest cmentarz wojenny składający się z czterech mogił zbiorowych, w których pochowano ponad 9000 żołnierzy radzieckich poległych podczas Powstania Słowackiego i wyzwolenia północno-wschodniej Słowacji.
Dawna siedziba sztabu C.K. Armii w Koszycach
Wraz ze wzrostem znaczenia Koszyc jako miasta garnizonowego, pod koniec XIX wieku pojawiło się pytanie, czym zastąpić niewystarczającą „siedzibę sztabu”. Decyzję o budowie nowego gmachu sztabu wojskowego dla C.K. Armii miasto poparło, przekazując działkę na ówczesnym placu Franciszka Józefa w pobliżu koszar o tej samej nazwie. Idee armii najlepiej odzwierciedlał projekt autorstwa budowniczego z Budapesztu Jozefa Kausera, sporządzony w latach 1900-1904. W 1906 roku budowę przejął Eugen Halmos, który następnie wynajął budynek wojsku. Prace budowlane przebiegały pomyślnie i 13 listopada 1908 roku budynek został oddany do użytku.
Dla celów wojskowych wykorzystywano budynek do 1998 roku, obecnie po remoncie przekazano część gmachu administracji miejskiej. Południowa część budynku służy potrzebom Muzeum Wschodniosłowackiego.
Secesyjna kamienica Slavia w Koszycach
Kamienica Slavia to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków secesyjnych w Koszycach, usytuowany przy głównej promenadzie miasta pod adresem Hlavná 63. Powstała w 1900 roku według projektu architekta Jana Nowotnego w miejscu wcześniejszego, parterowego domu. Jej fasada zachwyca bogatymi zdobieniami, w tym motywami roślinnymi oraz malowidłami pod okapem, które nawiązują do rzemiosła i handlu.
Największą sławę budynkowi przyniosła legendarna Café Slávia, która od momentu otwarcia stała się centrum życia towarzyskiego lokalnych elit. Wnętrze kawiarni wyróżnia się unikalną atmosferą dzięki wysokim sufitom, wielkim oknom i stylowym sztukateriom. Obiekt przetrwał wiele zawirowań historycznych, przechodząc gruntowną renowację w latach 90. XX wieku, która przywróciła mu dawny blask. Z okien kamienicy rozpościera się bezpośredni widok na neobarokowy Teatr Państwowy w Koszycach. Obecnie w budynku mieści się luksusowy Boutique Hotel Slávia, łączący zabytkowy charakter z nowoczesnym standardem. Restauracja w kamienicy jest uznawana za jedną z najlepszych na Słowacji, regularnie zdobywając wyróżnienia w rankingach gastronomicznych.
poniedziałek, 9 lutego 2026
A jednak się kręci - 600 lat pozdiszowskiej ceramiki
W Muzeum Wschodniosłowackim w Koszycach znajduje się wystawa zatytułowana: "A jednak się kręci, 600 lat Pozdišovskiej ceramiki". Przestawia tradycję garncarstwa, produkcję ceramiki, powstanie ornamentu karička oraz jego znaczenie w naszej kulturze i ponadczasowość. Wystawa dosłownie „oddycha” gliną, wypalaniem ceramiki i litym drewnem.
HELENA VONDRÁČKOVÁ – 60 lat na scenie
Wystawa w Muzeum Wschodniosłowackim w Koszycach przedstawia życie prawdopodobnie najsłynniejszej ikony czechosłowackiej sceny pop. Prezentuje fotografie, wspomnienia, kostiumy, biżuterię, nagrody, albumy i dokumenty wideo z życia zawodowego i osobistego Heleny Vondráčkovej.
niedziela, 8 lutego 2026
Subskrybuj:
Komentarze (Atom)