sobota, 5 września 2026

Fara w Brześciu Kujawskim - droga dobrzyńsko-kujawska


Kościół parafialny św. Stanisława Biskupa, znany jako fara w Brześciu Kujawskim, to jeden z najcenniejszych zabytków gotyckich w regionie. Świątynia została ufundowana w XIV wieku przez króla Władysława Łokietka lub jego syna, Kazimierza Wielkiego. Świątynia ta była świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych, w tym zjazdów rycerstwa oraz wizyt królów Polski.

Budowlę wzniesiono z czerwonej cegły jako trójnawową bazylikę, która przez stulecia przechodziła liczne przebudowy. W kościele szczególną czcią otaczany jest łaskami słynący obraz Matki Bożej Brzeskiej z XVII wieku. Największym skarbem fary są polichromie i witraże autorstwa wybitnego młodopolskiego artysty, Józefa Mehoffera. W czasie potopu szwedzkiego kościół został splądrowany i spalony, co doprowadziło do zawalenia się jego pierwotnych sklepień.

Obecny wygląd i neogotycki kształt wieży to efekt wielkich prac renowacyjnych przeprowadzonych na przełomie XIX i XX wieku. Dziś fara stanowi nie tylko centrum życia religijnego mieszkańców, ale też wyjątkową atrakcję turystyczną Kujaw. Znajduje się na drodze Camino, na odcinku dobrzyńsko-kujawskim.




piątek, 4 września 2026

Lapidarium w Biskupinie


Wystawa kamiennych rzeźb (lapidarium), znajdująca się tuż za głównym wejściem do muzeum w Biskupinie, to efekt wieloletniej pracy artystów, którzy w czasie trwania festynu archeologicznego tworzyli rzeźby i płaskorzeźby tematycznie związane z nim. Dlatego można tu zobaczyć całą gamę motywów zaczerpniętych z kultur antycznych (Grecja i Rzym), sztuki Celtów, Bałtów i Słowian, ale również z bardziej egzotycznych stron, takich jak elementy sztuki plemion Indian północnoamerykańskich czy rzeźby związane z kulturą Kraju Kwitnącej Wiśni.








Chata pałucka w Biskupinie


Odrębność Pałuk jako historyczno-etnograficznej krainy przejawiała się w ubiorze i gwarze. Przykładem pałuckiego budownictwa jest pochodząca z XVIII/XIX wieku, kryta strzechą wąskofrontonowa chata z podcieniem szczytowym, przeniesiona z pobliskiej wsi Biskupin. W jej wnętrzu znajdują się trzy pomieszczenia – izba czarna, pełniąca rolę kuchni i „izby codziennej”, w której również składowano produkty żywnościowe i narzędzia, sień z piecem do wypieku chleba, czyli tzw. „czarna kuchnia”, oraz izba biała o charakterze odświętnym. 

Na terenie zagrody chaty pałuckiej znajduje się rekonstrukcja studni z żurawiem, a z drugiej strony pasieka z imitacjami dawnych uli (barci) oraz rzeźba Strach na wróble.

Zagroda Wisza w Biskupinie


Zagroda Wisza w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie to wyjątkowa rekonstrukcja, która powstała jako scenografia do słynnego filmu Jerzego Hoffmana „Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem”. Obiekt ten nawiązuje wyglądem do wczesnośredniowiecznych budowli mieszkalnych i gospodarczych, przenosząc turystów w realia dawnych Słowian. 

Współcześnie zagroda pełni ważną funkcję edukacyjną, stanowiąc jedną z atrakcji biskupińskiego rezerwatu. Na jej terenie regularnie odbywają się pokazy rzemiosła, w tym tradycyjnego garncarstwa, podczas których prezentowane są dawne metody lepienia naczyń z gliny. Miejsce to idealnie łączy popularyzację historii z dziedzictwem polskiej kinematografii, przyciągając zarówno miłośników kina, jak i pasjonatów archeologii.





Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (IV)

 







Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (III)


 





czwartek, 3 września 2026

Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (II)

 







Biskupin. Wystawa w Muzeum Archeologicznym (I)


Stała wystawa w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie to niezwykła podróż przez 8000 lat historii – od czasów wędrownych łowców i zbieraczy, przez epokę pierwszych rolników, aż po czasy wczesnego średniowiecza. Szczególne miejsce w tej opowieści zajmuje przełom epok brązu i żelaza, kiedy to na półwyspie Jeziora Biskupińskiego powstała słynna osada obronna kultury łużyckiej.

To właśnie ta osada, uznawana za jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Europie, budzi największe emocje. Dzięki znakomicie zachowanym reliktom konstrukcji drewnianych i tysiącom odkrytych artefaktów można niemal dotknąć codzienności społeczności sprzed 2700 lat. Na wystawie można odkryć, jak wyglądało życie w jednym z najlepiej zachowanych pradziejowych grodów – od budowy domów i wałów obronnych po rytuały i rzemiosło. 

Wystawa prezentuje blisko 1400 zabytków archeologicznych z okolic Jeziora Biskupińskiego. Wśród nich znajdują się narzędzia, broń, misterne ozdoby i naczynia codziennego użytku, a także wyjątkowe skarby brązowe i żelazne odkryte na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Każdy z tych przedmiotów opowiada unikalną historię – o zmaganiach, wierzeniach i zwykłych ludzkich sprawach sprzed wieków.





Biskupin. Wioska piastowska (I)


Już przed II wojną archeolodzy zarejestrowali w Biskupinie ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego. Badania archeologiczne odsłoniły pozostałości m.in. kamiennych palenisk z dawnych domostw, na podstawie których zinterpretowano układ wioski, która istniała tutaj w X-XI wieku jako osada usługowo-rzemieślnicza, gospodarczo związana z niewielkim gródkiem, który w tym czasie funkcjonował na półwyspie biskupińskim.

Rekonstrukcja „Wioski piastowskiej” ma postać owalnicy z placem pośrodku, wokół którego znajduje się kilkanaście domostw, tzw. kurnych chat, wielkości około 25-30 m2, z paleniskiem w środku, bez otworów okiennych. Zbudowane są one w technice zrębowej oraz plecionkowo-słupowej. Ze względu na bliskość jeziora można przypuszczać, że dachy były kryte trzciną. 

Wyposażenie wnętrza chat obrazuje życie codzienne w okresie wczesnopiastowskim, m.in. różne dziedziny dawnego rękodzieła, jak obróbka skór, rogu, poroża i kości, garncarstwo, a także wytwarzania żywności – piec chlebowy, kowalstwa – rekonstrukcja wczesnośredniowiecznej kuźni, oraz dziegciarstwa (produkcja dziegciu). „Wioska piastowska” jest obiektem na „Szlaku Piastowskim”.