Pomnik uchodźców na placu św. Piotra w Watykanie

Pomnik uchodźców i migrantów w Watykanie, zatytułowany „Aniołowie nieświadomi” (Angels Unawares), to brązowa rzeźba autorstwa Timothy’ego Schmalza, odsłonięta przez papieża Franciszka 29 września 2019 roku na Placu św. Piotra. Dzieło przedstawia łódź z tłumem uchodźców z różnych epok i kultur, podkreślając biblijną gościnność i obecność sacrum wśród wykluczonych.

Dzieło przedstawia 140 migrantów i uchodźców stłoczonych na łodzi. Postacie reprezentują różne grupy etniczne i okresy historyczne – od uciekającej przed nazizmem żydowskiej rodziny, przez irlandzkich emigrantów z czasów Wielkiego Głodu, po współczesnych syryjskich uchodźców. 

Nazwa i koncepcja nawiązują do Listu do Hebrajczyków (Hbr 13, 2): „Nie zapominajmy też o gościnności, gdyż przez nią niektórzy, nie wiedząc, Aniołom dali gościnę”. Z tłumu ludzi na łodzi wyłaniają się skrzydła anioła, sugerujące boską obecność wśród najbardziej potrzebujących. Znajduje się w południowej części Placu św. Piotra, w pobliżu Kolumnady Berniniego. Co ciekawe, jest to pierwsza nowa rzeźba ustawiona na tym placu od ponad 400 lat. Podsumowując poprawność polityczna zagościła w Watykanie.

Bazylika Matki Bożej Większej (Santa Maria Maggiore) w Rzymie

Bazylika Matki Bożej Większej (Santa Maria Maggiore) w Rzymie to jedna z czterech bazylik papieskich w Rzymie i największy kościół w mieście poświęcony Maryi. Świątynia została zbudowana w V wieku z inicjatywy papieża Sykstusa III. Według legendy jej lokalizację wskazał cudowny opad śniegu w środku lata 358 roku. Co roku 5 sierpnia, na pamiątkę tego wydarzenia, z sufitu bazyliki zrzuca się białe płatki kwiatów. Znajduje się tu również ikona Salus Populi Romani, uznawana za patronkę i opiekunkę ludu rzymskiego.

Jest to jedyna z wielkich bazylik rzymskich, która zachowała swój pierwotny, wczesnochrześcijański układ przestrzenny. Kasetonowy sufit bazyliki został pozłocony pierwszym złotem przywiezionym z Ameryki przez Krzysztofa Kolumba.

Wnętrze zdobią wspaniałe mozaiki z V wieku, przedstawiające sceny biblijne. W nawie głównej znajduje się piękna, marmurowa posadzka w stylu Cosmatesca z XII wieku.

Pod ołtarzem głównym przechowywana jest relikwia Sacra Culla, czyli fragmenty żłobka Jezusa.

W bazylice pochowany jest słynny rzeźbiarz i architekt baroku, Gian Lorenzo Bernini. W bocznych kaplicach, Sykstyńskiej i Pawłowej, spoczywa kilku papieży, m.in. Franciszek, Sykstus V i Paweł V.

Wysoka dzwonnica bazyliki jest najwyższą wieżą zegarową w Rzymie, mierzącą 75 metrów. Fasada świątyni to arcydzieło baroku, zaprojektowane przez Ferdinando Fugę w XVIII wieku.

Bazylika posiada status eksterytorialny, co oznacza, że należy do Watykanu, mimo że leży na terenie Włoch.

Palazzo delle Esposizioni w Rzymie

Palazzo delle Esposizioni to monumentalny, neoklasycystyczny pałac wystawowy znajdujący się przy Via Nazionale w Rzymie. Został zaprojektowany przez architekta Pio Piacentiniego i otwarty w 1883 roku, co czyni go ważnym zabytkiem z czasów po zjednoczeniu Włoch. Budynek jest jednym z największych centrów kulturalnych w stolicy Włoch. Jego fasada charakteryzuje się imponującym portykiem z kolumnami w porządku korynckim oraz bogatymi zdobieniami rzeźbiarskimi. Wnętrze pałacu oferuje ponad 10 000 metrów kwadratowych powierzchni wystawienniczej, rozłożonej na kilku poziomach. Palazzo delle Esposizioni organizuje prestiżowe wystawy sztuki nowoczesnej, fotografii, a także ekspozycje historyczne i naukowe.

Pomnik Diokurów na Kwirynale w Rzymie

Pomnik na Kwirynale (Monumento al Cavaliere), znany powszechnie jako fontanna Diokurów, to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów Rzymu. Znajduje się na samym środku Piazza del Quirinale, tuż przed pałacem prezydenckim.

Głównym elementem kompozycji są dwie monumentalne rzeźby przedstawiające mitycznych bliźniaków – Kastora i Polluksa. Każdy z braci trzyma za uzdę potężnego, narowistego konia, co symbolizuje panowanie człowieka nad naturą. Rzeźby to rzymskie kopie greckich oryginałów z V wieku p.n.e., przypisywanych Fidiaszowi i Praksytelesowi. Postaci Diokurów mierzą ponad 5 metrów wysokości, co nadaje całemu założeniu niezwykle majestatyczny wygląd. Centralne miejsce między posągami zajmuje egipski obelisk z granitu, który niegdyś zdobił Mauzoleum Augusta. Obelisk został dodany do kompozycji w 1786 roku na polecenie papieża Piusa VI.

U podstawy pomnika znajduje się wielka, antyczna misa z szarego granitu, służąca obecnie jako fontanna. Ze względu na te rzeźby Kwirynał był w przeszłości często nazywany „Wzgórzem Koni” (Monte Cavallo). Pomnik stanowi doskonały przykład harmonijnego połączenia sztuki antycznej z barokową urbanistyką Rzymu.

Posągi rzymskich cesarzy w Rzymie

Przy Via dei Fori Imperiali w Rzymie (dawnej Via dell’Impero) znajdują się cztery brązowe posągi rzymskich władców. Zostały one ustawione w 1933 roku z inicjatywy Benito Mussoliniego podczas budowy tej reprezentacyjnej arterii. Każdy z nich stoi naprzeciwko forum, które zostało ufundowane przez danego władcę (lub nosi jego imię). Władcy upamiętnieni przy Via dei Fori Imperiali to:

Juliusz Cezar – ustawiony przed Forum Cezara. Przedstawia dyktatora w stroju wojskowym; jest to kopia marmurowego posągu z Palazzo Senatorio na Kapitolu.

Oktawian August – znajduje się przed Forum Augusta. To kopia słynnego posągu Augusta z Prima Porta, którego oryginał spoczywa w Muzeach Watykańskich.

Nerwa – stoi przy wejściu do Forum Nerwy (zwanego też Forum Transitorium).

Trajan – ustawiony w pobliżu Forum Trajana i Hali Trajana. Jest to kopia rzeźby znajdującej się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu. 

Na cokołach posągów widnieją łacińskie inskrypcje zaczynające się od skrótu S.P.Q.R. oraz datowanie według ery faszystowskiej (Anno XI a fascibus renovatis). Choć rzeźby te nie są antyczne, stały się integralną częścią krajobrazu tej części Rzymu, łącząc historię cesarstwa z XX-wieczną przebudową miasta.

Fontanna di Trevi w Rzymie

Fontanna di Trevi to największa barokowa fontanna w Rzymie, mierząca 26 metrów wysokości i 20 metrów szerokości. Została zbudowana na fasadzie pałacu Palazzo Poli, co nadaje jej wyjątkowo monumentalny charakter. Projektantem tego dzieła był Nicola Salvi, który wygrał konkurs ogłoszony przez papieża Klemensa XII.

Centralna postać fontanny to Okeanos, bóg oceanów, który ujeżdża rydwan w kształcie muszli. Rydwan ciągną dwa trytony prowadzące konie morskie – jeden z nich jest spokojny, a drugi narowisty, co symbolizuje zmienne nastroje morza. Fontanna jest zasilana wodą z antycznego akweduktu Aqua Virgo, który dostarcza wodę do Rzymu od ponad dwóch tysięcy lat.

Według tradycji wrzucenie jednej monety prawą ręką przez lewe ramię gwarantuje turyście powrót do Wiecznego Miasta. Każdego roku z dna fontanny wyławia się około 1,5 miliona euro, które są przekazywane na cele charytatywne organizacji Caritas. Obiekt zyskał światową sławę dzięki scenie z filmu „La Dolce Vita” w reżyserii Federico Felliniego.

Bazylika św. Pawła za murami w Rzymie

Bazylika św. Pawła za Murami to jedna z czterech bazylik papieskich w Rzymie, będąca ważnym celem pielgrzymek chrześcijańskich. Została wzniesiona nad miejscem pochówku św. Pawła, który zgodnie z tradycją został ścięty około 67 roku n.e.. Jej nazwa odnosi się do lokalizacji poza murami obronnymi wzniesionymi przez cesarza Aureliana. Budowa pierwszej dużej świątyni w tym miejscu rozpoczęła się w IV wieku pod patronatem cesarzy Teodozjusza I, Arkadiusza i Walentyniana II. 

W lipcu 1823 roku potężny pożar prawie całkowicie zniszczył starożytną budowlę, co doprowadziło do jej odbudowy w niemal pierwotnym kształcie. 

Wnętrze bazyliki słynie z serii mozaikowych medalionów przedstawiających portrety wszystkich papieży, od św. Piotra aż do czasów obecnych. Według legendy, gdy zabraknie miejsca na nowy portret papieski, nastąpi koniec świata. 

Pod ołtarzem głównym znajduje się konfesja św. Pawła, gdzie wierni mogą zobaczyć sarkofag z relikwiami Apostoła Narodów. 

Budowla zachwyca imponującym dziedzińcem (atrium) z kolumnadą oraz posągiem św. Pawła trzymającego miecz w centralnym punkcie. Świątynia znajduje się przy Via Ostiense i do dziś stanowi jedno z najbardziej majestatycznych miejsc kultu w Wiecznym Mieście.

Pałac Kwirynalski w Rzymie

Pałac Kwirynalski to jedna z najważniejszych historycznych budowli w Rzymie, położona na najwyższym z siedmiu wzgórz miasta. Od 1946 roku pełni on funkcję oficjalnej rezydencji Prezydenta Republiki Włoskiej. Budowa pałacu rozpoczęła się w 1583 roku i pierwotnie służył on jako letnia rezydencja papieży. Przez wieki gościł w swoich murach aż 30 papieży, czterech królów Włoch oraz wielu wybitnych mężów stanu. 

Architektura obiektu jest dziełem najwybitniejszych artystów, w tym Domenico Fontany, Carlo Maderny oraz Gian Lorenzo Berniniego. Wnętrza pałacu kryją imponującą kolekcję gobelinów, obrazów oraz zabytkowych mebli z różnych epok. 

Jednym z najbardziej widowiskowych wydarzeń pod pałacem jest uroczysta zmiana warty honorowej, która przyciąga rzesze turystów. Ogrody Kwirynalskie zajmują obszar 4 hektarów i stanowią zieloną enklawę pełną fontann oraz rzadkich gatunków roślin. Budynek posiada aż 1200 pokoi, co czyni go jednym z największych pałaców prezydenckich na świecie. Ze względu na pełnione funkcje państwowe, zwiedzanie wnętrz jest możliwe tylko po wcześniejszej rezerwacji i w wyznaczonych terminach.

Wilczyca Kapitolińska

Wilczyca Kapitolińska to jeden z najsłynniejszych symboli Rzymu, przedstawiający mityczną opiekunkę założycieli miasta. Według legendy, zwierzę zaopiekowało się i wykarmiło własnym mlekiem porzucone bliźnięta – Romulusa i Remusa. Rzeźba przedstawia wilczycę w postawie stojącej, z głową zwróconą w bok, wydającą się czuwać nad bezpieczeństwem dzieci.

Przez wieki uważano, że odlana z brązu figura pochodzi z V wieku p.n.e. i jest dziełem Etrusków. Nowoczesne badania (datowanie radiowęglowe) sugerują jednak, że posąg wilczycy powstał znacznie później, prawdopodobnie w średniowieczu, między XI a XII wiekiem n.e. Figurki chłopców – Romulusa i Remusa – zostały dodane do rzeźby znacznie później, bo dopiero w XV wieku, przypuszczalnie przez Antonia del Pollaiolo.

Oryginalna rzeźba znajduje się na co dzień w Muzeach Kapitolińskich w Rzymie. Posąg posiada wymiary większe niż naturalnej wielkości wilka, mając około 75 cm wysokości i 114 cm długości.

Wilczyca była świętym zwierzęciem boga wojny Marsa, co podkreśla siłę i boski charakter mitu o powstaniu Rzymu. Symbolizuje ona nie tylko mityczny początek wiecznego miasta, ale także dwojaki aspekt władzy: matczyną opiekę oraz grozę.