Posągi rzymskich cesarzy w Rzymie

Przy Via dei Fori Imperiali w Rzymie (dawnej Via dell’Impero) znajdują się cztery brązowe posągi rzymskich władców. Zostały one ustawione w 1933 roku z inicjatywy Benito Mussoliniego podczas budowy tej reprezentacyjnej arterii. Każdy z nich stoi naprzeciwko forum, które zostało ufundowane przez danego władcę (lub nosi jego imię). Władcy upamiętnieni przy Via dei Fori Imperiali to:

Juliusz Cezar – ustawiony przed Forum Cezara. Przedstawia dyktatora w stroju wojskowym; jest to kopia marmurowego posągu z Palazzo Senatorio na Kapitolu.

Oktawian August – znajduje się przed Forum Augusta. To kopia słynnego posągu Augusta z Prima Porta, którego oryginał spoczywa w Muzeach Watykańskich.

Nerwa – stoi przy wejściu do Forum Nerwy (zwanego też Forum Transitorium).

Trajan – ustawiony w pobliżu Forum Trajana i Hali Trajana. Jest to kopia rzeźby znajdującej się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu. 

Na cokołach posągów widnieją łacińskie inskrypcje zaczynające się od skrótu S.P.Q.R. oraz datowanie według ery faszystowskiej (Anno XI a fascibus renovatis). Choć rzeźby te nie są antyczne, stały się integralną częścią krajobrazu tej części Rzymu, łącząc historię cesarstwa z XX-wieczną przebudową miasta.

Rzeźby w Muzeach Kapitolińskich (VI)

 

Rzeźby w Muzeach Kapitolińskich (V)

 

Rzeźby w Muzeach Kapitolińskich

 

Pomnik konny Marka Aureliusza

Pomnik konny Marka Aureliusza to jedyny zachowany w całości rzymski posąg konny z brązu pochodzący z okresu antyku. Powstał około 175 roku n.e., prawdopodobnie dla upamiętnienia zwycięstw cesarza nad plemionami germańskimi.

Przetrwał średniowiecze tylko dlatego, że błędnie brano go za wizerunek Konstantyna Wielkiego, pierwszego chrześcijańskiego cesarza. Oryginalna rzeźba była niegdyś niemal w całości pozłacana, czego ślady są widoczne do dziś.

Marek Aureliusz jest przedstawiony w stroju cywilnym, jako władca niosący pokój, a nie w zbroi jako zdobywca. Gest wyciągniętej prawej ręki cesarza to tradycyjny gest adlocutio – przemawiania do wojska lub łaski. Rzeźba imponuje realizmem – koń jest przedstawiony w ruchu, z niezwykłą dbałością o detale anatomiczne.

W 1538 roku Michał Anioł zaprojektował dla pomnika nowy postument na środku placu na Kapitolu w Rzymie. Obecnie na samym placu stoi kopia, natomiast oryginał przeniesiono do Muzeów Kapitolińskich, by chronić go przed korozją. Wizerunek tego pomnika zdobi współczesną włoską monetę o nominale 0,50 euro.

Pozostałości świątyni Wenus i Romy w Rzymie

Świątynia Wenus i Romy była największą budowlą sakralną w całym starożytnym Rzymie. Jej budowę rozpoczął cesarz Hadrian w 121 roku n.e., a oficjalne poświęcenie nastąpiło w 135 roku. Budowla znajdowała się na wzgórzu Velia, tuż obok Koloseum, co czyniło ją niezwykle eksponowanym punktem miasta.

Świątynia była poświęcona dwóm bóstwom: Venus Felix (bogini płodności i miłości) oraz Roma Aeterna (personifikacji wiecznego Rzymu). Architektura była unikalna, ponieważ składała się z dwóch oddzielnych cel (pomieszczeń) ustawionych do siebie plecami. Cela Wenus była skierowana w stronę Koloseum, natomiast cela bogini Romy patrzyła na Forum Romanum. Według legendy, projekt autorstwa Hadriana był krytykowany przez słynnego architekta Apollodorosa z Damaszku, co miało doprowadzić do jego wygnania. Świątynię otaczało ponad sto potężnych kolumn wykonanych z szarego granitu i białego marmuru.

W IX wieku papież Leon IV polecił wznieść w tym miejscu kościół Santa Maria Nova, co pomogło przetrwać części antycznej konstrukcji. Do dziś najlepiej zachowaną częścią są masywne, kasetonowe absydy, które wciąż dominują w krajobrazie Forum Romanum.

Świątynia Apolla w Eretrii

Świątynia Apolla Dafniforosa jest najważniejszym i najbardziej znanym zabytkiem Eretrii. Stanowiła ośrodek religijny i fundamentalne miejsce kultu Apolla w sercu starożytnego miasta, na północ od Agory. Zgodnie z hymnem homeryckim dotyczącym Apolla, została założona, gdy Apollo szukał miejsca na swoją świątynię i natknął się na Równinę Lelantyńską.

Informacje dotyczące świątyni w Eretrii są ograniczone. Na tym miejscu znajdowały się co najmniej cztery świątynie. Pierwsze struktury były apsydalne, datowane na VIII wiek p.n.e. Następnie powstała drewniana świątynia, która nie przetrwała zbyt długo. Kolejną była większa kamienna świątynia, której pozostałości są widoczne do dziś. Budowa świątyni rozpoczęła się pod koniec VI wieku, prawdopodobnie około 520-490 p.n.e. W 490 roku świątynia została zniszczona przez perską inwazję, jednak została odbudowana. Jednak w 198 r. p.n.e. została ponownie zniszczona, tym razem przez Rzymian, co zapoczątkowało stopniowe porzucanie i niszczenie kompleksu aż do I wieku p.n.e. Kilka rzeźb zostało zabranych do Rzymu. Większość części architektonicznych i materiału budowlanego z tej świątyni i innych sanktuariów miasta została ponownie wykorzystana przy budowie innych obiektów publicznych (wczesnochrześcijański kościół na terenie świątyni) i domów. Pozostałości świątyni Apolla odkryto ją ponownie w 1895 r., a prace wykopaliskowe zakończono w ciągu kilku dni. W szczególności interesujące okazały się jej solidne fundamenty, zbliżone do ścian, które biegły pod kolumnadami.