Nieopodal Pomnika Ofiar Faszyzmu znajduje się mniejszy pomnik ku czci pomordowanych w KL Płaszów Żydów z Polski i Węgier.
Pro Patria Poland Team - promujemy i popularyzujemy historię, kulturę, tradycję i zabytki Polski. Tworzymy filmy i blogi po polsku, angielsku, niemiecku.
piątek, 30 stycznia 2026
Pomnik pomordowanych Żydów w KL Płaszów
Nieopodal Pomnika Ofiar Faszyzmu znajduje się mniejszy pomnik ku czci pomordowanych w KL Płaszów Żydów z Polski i Węgier.
Stary Cmentarz Żydowski w Płaszowie w KL Płaszów.
Stary Cmentarz Żydowski w Płaszowie, znany również jako cmentarz gminy podgórskiej, znajdował się przy ulicy Jerozolimskiej 25 w Krakowie. Cmentarz został założony w latach 80-tych XIX wieku dla żydowskiej społeczności Podgórza, zanim dzielnica ta stała się częścią Krakowa.
Podczas II wojny światowej obszar obu cmentarzy żydowskich został włączony w granice niemieckiego nazistowskiego obozu pracy przymusowej, a później obozu koncentracyjnego KL Plaszow. Nagrobki (macewy) zostały przez Niemców systematycznie niszczone i wykorzystywane do utwardzania dróg na terenie obozu i jako podmurówki pod baraki obozowe.
Przy północnej granicy starego cmentarza żydowskiego (tzw. bagier, od pracującej tam koparki) odbywały się egzekucje i znajdował się masowy grób zamordowanych ofiar. Pochowano tam Żydów zamordowanych podczas likwidacji getta w Krakowie 13 i 14 marca 1943 roku. Do jesieni tego roku odbywały się egzekucje na więźniach wskazanych podczas selekcji w obozie oraz na Żydach złapanych na aryjskich papierach. Masowe groby kopano koparkami, tzw. bagrami, dlatego w garze obozowej określenie iść pod bagier oznaczało iść na śmierć.
Większość naziemnych elementów cmentarza została zniszczona. Granice cmentarza są słabo widoczne, a teren jest nieogrodzony. Zachowały się jedynie fundamenty niektórych nagrobków. Teren ten jest obecnie chroniony jako Miejsce Pamięci i zarządzany przez Muzeum KL Plaszow.
C - dołek w KL Płaszów
Pomnik ofiar faszyzmu w Krakowie ulokowany został na wale dawnych austro-węgierskich umocnień wojskowych (Szańca FS-22). Podczas II wojny światowej szaniec znalazł się na terenie niemieckiego obozu koncentracyjnego Plaszow. Szaniec znajdował się przy zewnętrznym płocie obozowym, w czasie istnienia obozu dokonywano na nim masowych egzekucji. Więźniowie nadali mu nazwę Cipowy Dołek (C-dołek) – nawiązując do nazwy sąsiedniego miejsca egzekucji Hujowa Górka. To miejsce straceń (dawny szaniec FS -22) położone było 300 metrów na zachód od Hujowej Górki. W latach 1943 – 1945 w Cipowym Dołku Niemcy dokonywali egzekucji więźniów tego obozu, a także krakowskich więzień. Ciała zamordowanych chowali w zagłębieniu szańca.
Nowe miejsce straceń znajdowało się w polu widzenia więźniów pracujących w obozowych warsztatach. Początkowo starano się uniemożliwiać więźniom obserwację egzekucji, później jednak nie zwracano już na to uwagi. Ciała rozstrzelanych były palone na miejscu przez specjalną grupę więźniów. W okresie sierpień – wrzesień 1944 na Cipowym Dołku rozstrzeliwano grupy Żydów przywiezionych w transportach ze Słowacji i Węgier, w znacznej części ujętych podczas likwidacji powstania na Słowacji. Egzekucji dokonywali najczęściej SS-mani z Montelupich, pod kierownictwem SS-manna Hujara, a czasami samego Amona Götha, który dokonywał także selekcji więźniów, decydując tym samym o ich życiu bądź śmierci. Wyjątkowy i incydentalny charakter miały rozstrzelania ofiar niebędących pochodzenia żydowskiego, głównie Polaków. Wiadomo o rozstrzelaniu w tym miejscu niemieckich żołnierzy, przypuszczalnie dezerterów. Najostrożniejsze szacunki podają liczbę 5–6 tysięcy zamordowanych. Podczas procesu Götha przed Najwyższym Trybunałem Narodowym sąd oszacował liczbę ofiar na 8 tysięcy. W wyniku egzekucji szańce uległy dewastacji. W 1946 r. dokonano ekshumacji ciał, a w 1964 r. na terenie szańca FS-22 wybudowano Pomnik Ofiar Faszyzmu, przy okazji dodatkowo profilując teren szańca. Obecny kształt terenu w tym miejscu całkowicie odbiega od pierwotnego kształtu szańca. Dobrze zachował się tylko wał łączący szańce F-22 i F-21.
wtorek, 15 kwietnia 2025
Atelier fotograficzne w obozie przy ul. Przemysłowej w Łodzi
Na terenie byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego dla polskich dzieci przy ul. Przemysłowej w Łodzi, pośród powojennej zabudowy, znajdują się rzeźby Marcina Mielczarka, upamiętniające martyrologię więzionych tu dzieci.
Na ul. Górniczej mieściło się obozowe atelier fotograficzne, dlatego rzeźba przedstawia dziecięce trepki stojące obok aparatu fotograficznego.
Auf dem Gelände des ehemaligen deutschen Konzentrationslagers für polnische Kinder in der ul. In Przemysłowa in Łódź befinden sich zwischen den Nachkriegsgebäuden Skulpturen von Marcin Mielczarek, die an das Martyrium der hier inhaftierten Kinder erinnern. Das Fotostudio des Lagers befand sich in der Górnicza-Straße, weshalb die Skulptur Kinderpantoffeln zeigt, die neben einer Kamera stehen.
On the grounds of the former German concentration camp for Polish children on Przemysłowa Street in Łódź, amidst the post-war buildings, there are sculptures by Marcin Mielczarek, commemorating the martyrdom of children imprisoned here. The camp's photography studio was located on Górnicza Street, which is why the sculpture depicts children's clogs standing next to a camera.
poniedziałek, 14 kwietnia 2025
Niemiecki obóz dla polskich dzieci przy Przemysłowej w Łodzi
1 grudnia 1942 roku Niemcy utworzyli obóz dla polskich dzieci i młodzieży na wyodrębnionym terenie Litzmannstadt Ghetto. Obejmował on dzisiejsze ulice: Bracką, Emilii Plater, Górniczą oraz Zagajnikową. Wejście na teren obozu prowadziło od ul. Przemysłowej i stąd powszechna nazwa obozu – obóz przy Przemysłowej. Teren był ogrodzony wysokim parkanem z desek i dodatkowo strzeżony przez niemieckich wartowników. Obóz przeznaczony był dla polskich dzieci w wieku od 2 do 16 lat, pochodzących z sierocińców i zakładów wychowawczych z ziem włączonych do Rzeszy oraz z Generalnego Gubernatorstwa. Po ukończeniu 16 roku życia małoletnich więźniów kierowano do pracy przymusowej na terenie Niemiec lub obozów koncentracyjnych. Dziewczęta, przyuczane do pracy na roli w filii w Dzierżąznej, kierowano do podobnej pracy w Niemczech.
Trafiały tu także dzieci, których rodzice przebywali w więzieniach lub w obozach oraz oskarżone o takie przewinienia, jak: współdziałanie z ruchem oporu, odmowa pracy, drobne kradzieże czy nielegalny handel. W rzeczywistości był to obóz koncentracyjny. Dzieciom nadano numery, które zastąpiły ich nazwiska. Dzieci wyniszczały głód oraz nadludzki wysiłek. Wszystkie były objęte przymusem pracy trwającej nawet do dwunastu godzin dziennie. Mali więźniowie szyli ubrania, wyplatali buty ze słomy, prostowali igły, naprawiali tornistry. Większość dzieci zmarła na skutek wycieńczenia, głodu i chorób (głównie epidemii tyfusu na przełomie 1942 i 1943r). Dzieci umierały również na skutek kar fizycznych, wymierzanych przez niemieckich funkcjonariuszy.
Dzieci i młodzież z obozu przy Przemysłowej były kompletnie odizolowane i odcięte od zewnętrznego świata. Najmniejsze dzieci wysyłano z łódzkiego obozu do niemieckich ośrodków germanizacyjnych Lebensborn w Ludwikowie, w Puszczykowie oraz do tzw. Gaukinderheim w Kaliszu. Do stycznia 1945 roku przez obóz mogło przejść około trzy tysiące polskich dzieci.
Najprawdopodobniej w ciągu ponad dwóch lat istnienia obozu zmarło około dwustu małych więźniów. Zaledwie 900 więźniów doczekało w nim wyzwolenia. Do dziś przetrwał jedynie budynek dawnej komendy przy ul. Przemysłowej 34. W 1971 roku, by uczcić pamięć dzieci więzionych i zamordowanych w obozie przy ulicy Przemysłowej odsłonięto pomnik Pękniętego Serca. Monument zaprojektowali Jadwiga Janus i Ludwik Mackiewicz. Ośmiometrowy pomnik przypomina pęknięte serce, do którego przytula się mały, chudy chłopczyk. W sercu widoczna jest pusta przestrzeń mająca kształt dziecka. Obok rzeźby widnieje napis: "Odebrano Wam życie, dziś dajemy Wam tylko pamięć".
sobota, 2 grudnia 2023
Golgota Zachodu - obóz koncentracyjny KL Sachsenhausen
W pobliżu Berlina znajdował się obóz koncentracyjny KL Sachsenhausen - swoista Golgota Zachodu. Zapraszam do poznania historii tego tragicznego miejsca. Po obozie oprowadza dr Szymon Niedziela.
niedziela, 13 czerwca 2021
Pierwszy transport do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz - 14 czerwca 1940 r.
14 czerwca 1940 r. z Tarnowa wyruszył pierwszy transport więźniów do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, składający się z 728 Polaków.
poniedziałek, 23 marca 2020
czwartek, 3 października 2019
piątek, 12 lipca 2019
Film "Ravensbrueck - piekło polskich kobiet" - prośba o materialne wsparcie
W związku z tym proszę Państwa o wsparcie finansowe w tym projekcie. Jeśli ktoś z Państwa może nas wspomóc, to bardzo prosimy i z góry dziękujemy. Nawet 5 zł, 10 zł przybliży nas do realizacji filmu 🎬.
Szczegóły poniżej.
https://patronite.pl/ProPatria




























