Tablice pamięci dotyczące II wojny światowej w klasztorze kapucynów w Zakroczymiu

 

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Zakroczymiu (Droga Mazowiecka - I.3.2)

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Zakroczymiu to jedna z najcenniejszych i najstarszych świątyń na Mazowszu. Świątynia została wzniesiona etapami w stylu gotyckim, a jej budowę rozpoczęto w pierwszej połowie XVI wieku. W swojej wielowiekowej historii kościół wielokrotnie ulegał zniszczeniom, z czego największym ciosem był pożar miasta w 1511 roku. Reprezentuje styl gotycko-renesansowy z widocznymi późniejszymi elementami przekształceń. 

Ciekawostką jest unikatowe użycie w fasadzie materiałów z odzysku, jako że w ściany wmurowano granitowe kule oraz koło młyńskie. Podczas II wojny światowej, we wrześniu 1939 roku, budowla została poważnie uszkodzona i spalona w wyniku działań wojennych. Odbudowa kościoła miała miejsce w latach 1945–1949 pod kierunkiem architekta Stefana Putowskiego.

Wnętrze świątyni jest pseudobazylikowe, trójnawowe i wspiera się na solidnych murach zewnętrznych wzmocnionych skarpami. 

W prezbiterium znajduje się okazały ołtarz główny, a także zabytkowe tablice nagrobne z okresu renesansu. Szczególnie cennym elementem wystroju jest XVII-wieczne epitafium rodziny Chądzyńskich oraz relikwie świętego Stanisława Kostki. 

Cały zespół kościelny tworzy wraz z dzwonnicą, plebanią i bramą (zbudowaną w 1926 roku) zabytkowy kompleks położony niedaleko dawnego rynku.

Kościół św. Wawrzyńca i klasztor kapucynów w Zakroczymiu (droga mazowiecka - I.3.1)

Barokowy kompleks został wybudowany w latach 1757–1765 z inicjatywy starosty zakroczymskiego Józefa Młockiego. Drewniany kościółek w tym miejscu stał już w XV wieku, jeszcze poza murami ówczesnego miasta. W 1757 roku świątynię wraz z terenem przekazano sprowadzonym do miasta zakonnikom z zakonu kapucynów.

Wnętrze świątyni zachowało surowy, typowy dla tego zgromadzenia skromny charakter. W prezbiterium można podziwiać unikalne malowane kartusze z pierwszej połowy XVII wieku.

Świątynia ucierpiała podczas wojen napoleońskich oraz oblężenia twierdzy Modlin w czasie powstania listopadowego. W klasztornym refektarzu w 1831 roku, w trakcie powstania listopadowego, obradowały władze i powstańczy Sejm. Po powstaniu styczniowym, w 1892 roku, władze carskie skasowały klasztor, a kapucyni powrócili tam dopiero w 1932 roku. Obiekt został dotkliwie zniszczony podczas II wojny światowej, we wrześniu 1939 oraz w sierpniu 1944 roku.

Obecnie przy klasztorze funkcjonuje znany ośrodek trzeźwości.