Najstarsza wzmianka o Merseburgu pochodzi z 850 roku. Od 1004 roku stolica biskupstwa-księstwa Merseburga. W Merseburgu wielokrotnie zapadały ważne decyzje dla dziejów Polski. W 1002 roku odbył się tu zjazd, na który przybył Bolesław I Chrobry i następnie ledwo uszedł z życiem z próby zamachu.
Tu powstała Kronika Thietmara, spisana w latach 1012–1018 przez biskupa merseburskiego oraz kronikarza Thietmara z Merseburga. Jedno z najważniejszych źródeł historycznych Europy Środkowej wczesnego średniowiecza stanowiący materiał źródłowy do historii wielu europejskich krajów m.in. Niemiec, Polski, Czech. Thietmar bardzo niekorzystnie przedstawiał Polaków i innych Słowian, co być może wiąże się z jego rodzinnymi tradycjami.
Podpisany był tu pokój kończący wojnę polsko-niemiecką w roku 1013, pozostawiający przy Polsce Milsko i Łużyce. Tego samego roku w Merseburgu Mieszko II poślubił Rychezę, córkę palatyna reńskiego Ezzona, szwagra Ottona III. Obecni byli zarówno Henryk II, jak i Bolesław I Chrobry. Zjazd w Merseburgu w 1032–1033, w czasie którego Mieszko II uznał cesarza i zawarł z nim pokój kończący IV wojnę polsko-niemiecką.
Zjazd w 1046 roku z udziałem cesarza Henryka III oraz książąt Polski Kazimierza Odnowiciela i Czech Brzetysława I, po którym w Miśni podpisano pokój między Polską a Czechami. Na zjeździe w 1135 r. hołd ze zdobytej ziemi zachodniopomorskiej z Rugią cesarzowi Lotarowi III złożył tu Bolesław III Krzywousty, uzyskując tym samym potwierdzenie jej przynależności do Polski.
