Bój pod Pęcicami 1/2 sierpnia 1944 r.

 Bój pod Pęcicami. Po wybuchu powstania warszawskiego, pomiędzy 1 a 2 sierpnia 1944, wycofująca się z warszawskiej dzielnicy Ochota grupa 700 powstańców pod dowództwem komendanta obwodu, ppłk. Mieczysława Sokołowskiego ps. „Grzymała”, przemieszczając się wzdłuż linii kolejki EKD, próbowała się przedostać do lasów sękocińskich poprzez Reguły i Pęcice, gdzie natknęła się na Niemców. W wyniku spotkania doszło do boju, w efekcie którego większość 700-osobowego zespołu przebiła się w rejon Sękocina, a 67 powstańców zostało pochwyconych, po czym w większości zamordowanych.

Fight near Pęcice. After the outbreak of the Warsaw Uprising, between August 1 and 2, 1944, a group of 700 insurgents under the command of the district Ochota commander, Lt. Col. Mieczysław Sokołowski pseudonym "Grzymała", moving along the EKD railway line, tried to get to the Sękocin forests through Reguły and Pęcice, where she came across the Germans. As a result of the meeting, a fight took place, as a result of which most of the 700-strong team broke through to the Sękocin area, and 67 insurgents were captured, and then mostly murdered.

Pierwszy w Polsce pomnik Powstania Warszawskiego w Słupsku

 

W Słupsku na skwerze przy ul. Szarych Szeregów znajduje się szczególny pomnik Powstańców Warszawskich, bowiem odsłonięto go 15 września 1946 r. jako pierwszy w Polsce pomnik poświęcony bohaterom Warszawy.

In Słupsk, on the square at ul. Szarych Szeregów houses a special monument to the Warsaw Insurgents, as it was unveiled on September 15, 1946 as the first monument in Poland dedicated to the heroes of Warsaw.

Pomnik podziurawiony kulami żołnierzy radzieckich

 W Zamostkach Wólczyńskich koło Radzymina zachował się obelisk upamiętniający żołnierzy 28. Pułku Strzelców Kaniowskich poległych tu w sierpniu 1920 r. podczas bitwy warszawskiej. Na pomniku widoczne są ślady po kulach żołnierzy radzieckich, mszczących się za polskie zwycięstwo.

In Zamostki Wólczyńskie near Radzymin, there is an obelisk commemorating the soldiers of the 28th Kaniowski Rifle Regiment who died here in August 1920 during the Battle of Warsaw. The monument shows the bullet marks of Soviet soldiers taking revenge for the Polish victory.

Skarbiec Koronny na Wawelu

 

Zapraszam na zwiedzanie wystawy na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie, zawierającą zbiór pamiątek pozostałych po panujących królach Polski tzw. skarbiec koronny.

I invite you to visit the exhibition at the Wawel Royal Castle in Krakow, which contains a collection of souvenirs from the reigning kings of Poland, the so-called crown treasury.

Zbrojownia królewska na Wawelu

Zwiedzamy zbrojownie królewską na zamku królewskim na Wawelu w Krakowie Ekspozycja połączona jest ze skarbcem koronnym. Zbiory zbrojowni stanowiły prywatną własność władców oraz przechowywano uzbrojenie załogi wojskowej (parter i piwnice zachodniego skrzydła zamku). Najwspanialej przedstawiała się zbrojownia królewska Zygmunta Augusta. 

We visit the royal armory at the royal castle at Wawel in Krakow. The exhibition is connected with the crown treasury. The collections of the armory were the private property of the rulers and the weapons of the military crew were stored (ground floor and cellars of the west wing of the castle). The most magnificent was the royal armory of Zygmunt August.

Dom kaźni w Rypinie

W pierwszych miesiącach niemieckiej okupacji członkowie Selbstschutzu i funkcjonariusze Gestapo przetrzymywali, torturowali oraz mordowali mieszkańców Ziemi Dobrzyńskiej. Jesienią 1939 przez piwnice budynku przy ulicy Warszawskiej 20 w Rypinie przewinęło się ponad 1000 Polaków i Żydów, spośród których większość zamordowano na terenie budynku lub w pobliskich lasach skrwileńskich i rusinowskich.

Kościół ku czci cara Aleksandra I

15 czerwca 1818 roku wmurowano kamień węgielny pod budowę warszawskiego kościoła św. Aleksandra, który znajduje się na placu Trzech Krzyży. Wezwanie upamiętnia cara Aleksandra I, który wskrzesił Królestwo Polskie i nadał mu konstytucję, po wojnach napoleońskich. Car przyjechał do Warszawy po raz pierwszy 12 listopada 1815. Miasto chciało powitać go tymczasową bramą triumfalną postawioną na placu pod trzema krzyżami, a potem na jej miejscu zbudować pomnik. Jednak car w liście skierowanym do prezesa senatu nakazał zebrane na ten cel fundusze przeznaczyć na budowę kościoła.

Budowa trwała osiem lat w latach 1818-1826. Kościół został wybudowany w stylu klasycystycznym według projektu Piotra Aignera.18 czerwca 1826 świątynię poświęcił arcybiskup warszawski, prymas Królestwa Polskiego Wojciech Józef Skarszewski. Tutejsza parafia była piątą w Warszawie, a pierwszym proboszczem został ksiądz Jakub Falkowski (grzeszny Kuba – jak sam się nazywał). 

W nocy z 16 na 17 stycznia 1863, w pobliskim mieszkaniu wikariusza księdza Karola Mikoszewskiego, zebrał się Komitet Centralny Narodowy, który ustalił termin wybuchu powstania styczniowego oraz założenia do manifestu do narodu Komitet Centralny jako Tymczasowy Rząd Narodowy. 

W latach 1886-1895 kościół został przebudowany w stylu neorenesansowym przez Józefa Piusa Dziekońskiego.

Kościół został uszkodzony podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku.

5 czerwca 1943 Niemcy aresztowali w świątyni członków oddziału „Osa”-„Kosa 30”, którzy brali udział w odbywającej się tam ceremonii ślubu kolegi. Rozbicie „Osy”-„Kosy 30” było jednym z najdotkliwszych ciosów zadanych Polskiemu Państwu Podziemnemu przez niemiecki aparat bezpieczeństwa.

Świątynia została zniszczona w wyniku bombardowania przez Niemców w w czasie powstania warszawskiego (9 lub 11 września 1944 r.) i odbudowana w latach 1949–1952 w stylu klasycystycznym – przywrócono jej wygląd sprzed przebudowy w XIX wieku.

Rozstrzelanym i spalonym w 1944 r. w Radzyminie

 

7 września 1944 r. ss-mani z Totenkopf zamordowali 10 mieszkańców Radzymina, a ich ciała zostały spalone, aby zamaskować zbrodnie.

Zamek królewski w Szydłowie

W średniowieczu zamek królewski w Szydłowie w woj. świętokrzyskim składał się z dwóch domów zamkowych, wieży ostatecznej obrony i bramy zamkowej w murze odgradzającym twierdzę od miasta. Północny dom zamkowy wzniesiony został za czasów Kazimierza Wielkiego. Dom południowy, który przetrwał do naszych czasów, przez wiele lat określany był mianem „sala rycerska”. Jest to praktycznie jedyna, integralnie zachowana średniowieczna rezydencja królów polskich. Wzniesiono ją pod koniec XIV w. za panowania Władysława Jagiełły w stylu tzw. gotyku międzynarodowego.

2 maja 1940 r. z Pawiaka do KL Sachsenhausen

 

2 maja 1940 roku do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen wyjechał pierwszy transport więźniów Pawiaka. Cześć ich pamięci!

Am 2. Mai 1940 fuhr der erste Transport von Pawiak-Häftlingen in das Konzentrationslager Sachsenhausen.

On May 2, 1940, the first transport of Pawiak prisoners left for the concentration camp in Sachsenhausen.

2 мая 1940 года в концлагерь Заксенхаузен отправился первый транспорт с узниками Павиака.

Browary Haberbusch i Schiele w powstaniu warszawskim

 
Po zajęciu Warszawy jesienią 1939 roku browar Haberbusch i Schiele znalazł się pod administracją niemiecką i funkcjonowały do powstania warszawskiego.

W październiku 1943 niemiecki Sąd Doraźny skazał syna współwłaściciela przedsiębiorstwa Jerzego Antoniego Schielego za działalność konspiracyjną na karę śmierci; został on rozstrzelany w grudniu tego samego roku.

W czasie powstania warszawskiego magazyny browarów Haberbusch i Schiele przy ul. Grzybowskiej 58 (wejście od ul. Ceglanej 4/6), w których znajdowały się m.in. duże zapasy jęczmienia, stały się ważnym źródłem żywności dla mieszkańców Śródmieścia. Ze zboża przygotowywano m.in. zupę plujkę.

Po wojnie zniszczenia zakładów oceniano na 70%. Z wywiezionych z Warszawy maszyn odzyskano jedynie aparaturę z Fabryki Wódek i Likierów przy ul. Ceglanej. W piwnicach zniszczonego browaru znajdowało się kilka tysięcy hl piwa, które sprzedano w marcu i kwietniu 1945.

Wiesław Chrzanowski - Jan Grużewski; Stanisław Kopf (1957) Dni Powstania, Kronika Fotograficzna Walczącej Warszawy, Warszawa: PAX, ss. 261

Brama Krakowska i mury obronne Szydłowa

 Mury obronne wraz z Bramą Krakowską wzniesione w poł. XIV w. przez króla Kazimierza Wielkiego z miejscowego wapienia są atrakcją Szydłowa, małopolskiego Carcassonne.

Ruiny zamku Krzyżtopór w Ujeździe

 

Jak Polak zabił cara Rosji?!

 

13 marca 1881 roku cesarz Rosji Aleksander II zginął w wyniku zamachu bombowego przeprowadzonego w Petersburgu przez polskiego działacza Narodnej Woli Ignacego Hryniewieckiego.

Dawidów koło Lwowa - książka dr Dariusza Zielonki

Książka o Dawidowie

Książka "Dawidów koło Lwowa" to monografia o dużej miejscowości pod Lwowem, przed II wojną światową zamieszkiwanej niemal przez Polaków (2840 mieszkańców). Była to polska wieś o charakterze osiedla robotniczego wpatrzona w pobliski Lwów, który był dla niej magnesem. Była to wieś, która przez wieki karmiła Lwów, dostarczając tam żywność (bydło i płody rolne). Była to miejscowość, której mieszkańcy znajdowali pracę w pobliskim Lwowie, ale też wybitni Lwowianie przyjeżdżali do niej z kagankiem oświaty jako nauczyciele, duszpasterze czy działacze społeczni i uczyli mieszkańców miłości do ziemi i Polski. Na swoją skalę w chwilach dziejowej próby była to wieś: Semper Fidelis - zawsze wierna Polsce. Mieszkańcy Dawidowa walczyli o wolną Polskę w wojnie polsko-ukraińskiej, wojnie polsko-sowieckiej i wojnie obronnej w 1939 roku. Za przywiązanie do Ojczyzny wielu z nich zostało zesłanych przez władzę radziecką na Syberię i Kazachstan. W czasie II wojny światowej walczyli na prawie wszystkich frontach, u gen. Andersa pod Monte Cassino, u gen. Maczka, w załogach lotniczych w bitwie o Anglię, a jeden z nich był nawet marynarzem na ORP Dragon i zginął w trakcie lądowania aliantów w Normandii. Dawidowscy żołnierze z Armii Krajowej działali w konspiracji, odbierając zrzuty i bronili polskiej ziemi przed nacjonalistami z UPA, a w ramach akcji Burza walczyli o polski Lwów w lipcu 1944 roku. Na froncie wschodnim zdobywali warszawską Pragę w 1944 roku, przełamywali Wał Pomorski, ginęli w bitwie pod Budziszynem, zdobywali Berlin i czeską Pragę w 1945 roku. Po wojnie mieszkańcy wsi wskutek decyzji politycznych znaleźli się poza granicami kraju i w związku z tym zostali wygnali z Ojcowizny, bowiem nie wyobrażali sobie życia poza Polską. 

Jest to pierwsza całościowa, polska monografia Dawidowa. Brakowało całościowego spojrzenia na historię wsi z wykorzystaniem szerszych archiwalnych źródeł, uwzględniającego polską perspektywę w różnych aspektach dziejów. Zgromadzony materiał pochodzi z różnych źródeł. Najwięcej informacji dostarczyły archiwa (Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie, Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie, Archiwum Arcybiskupa Eugeniusza Baziaka w Krakowie, Archiwum Akt Nowych w Warszawie i inne). Wielki wkład w powstanie książki wnieśli dawni mieszkańcy Dawidowa, świadkowie żywej historii poprzez unikalne opowieści i wspomnienia.

Owocem wieloletnich badań dr Dariusza Zielonki jest materiał przedstawiony w 25 rozdziałach, w których zostały przedstawione chronologicznie dzieje Dawidowa od średniowiecznych początków (z lokacją w 1355 roku za króla Kazimierza Wielkiego) do 1946 roku, czyli do wysiedlenia polskich mieszkańców wsi. Przeznaczona jest w pierwszej kolejności dla mieszkańców Dawidowa oraz osób, które wywodzą się z tej miejscowości i okolic, ale opracowanie zainteresuje miłośników historii ziemi lwowskiej, Kresów i Polski. Autor chciał uratować od zapomnienia ten piękny kawałek ziemi lwowskiej, położony na wzgórzach, w której mieszkali nasi rodacy. Ta monografia to próba zachowania pamięci o tej polskiej miejscowości pod Lwowem.

Książka liczy 752 strony i zawiera liczne unikalne fotografie z opisanego okresu. Książka została wydana w twardej oprawie w wydawnictwie Apostolicum.

Książkę można nabyć u autora na allegro (możliwość dedykacji i autografu): wystarczy w wyszukiwarce wpisać Dawidów koło Lwowa https://allegrolokalnie.pl/oferta/dawidow-kolo-lwowa-ksiazka-z-dedykacja-autora

Recenzje:

Monografia Dawidowa będąca rezultatem wielkiej staranności, dociekliwości i rzetelnej analizy naukowej bogactwa materiałów, jakie zdołał zgromadzić utalentowany badacz jest potwierdzeniem słuszności tezy głoszącej iż Kresy Wschodnie, mimo że przez wieki boleśnie doświadczone i ostatecznie utracone nadal są dla wielu z nas żywym źródłem inspiracji, natchnienia, refleksji i ośmielam się dodać słowo „dumy”. Dumy z miejsca pochodzenia! Wiedza historyczna i faktografia zawarta w tej cennej książce dla wielu byłych mieszkańców Dawidowa, Gańczar i innych okolicznych miejscowości, a także dla ich potomków będzie ważnym składnikiem ich kresowej tożsamości i czynnikiem stymulującym myślenie o magicznym dla każdego miejscu „Skąd nasz ród”...

                     dr Tadeusz Samborski, prezes Stowarzyszenia Kulturalnego „Krajobrazy” w Legnicy

„Książka Dawidów koło Lwowa. Dzieje wsi i jej mieszkańców od najdawniejszych czasów do 1946 roku” to cenna i ważna pozycja dotycząca zarówno Kresów, jak i ziemi lwowskiej, która obowiązkowo powinna znaleźć się w księgozbiorze potomków tej miejscowości. Stanowi ona nieocenioną pomoc w badaniach genealogicznych, pozwalając dotrzeć do nawet XVII wiecznych przodków oraz poznać ich życie codzienne.                                                                                  dr Mirosław Czado

Monografia dra Dariusza Zielonki jest owocem żmudnej pracy naukowej i ogromnej pasji. Autor dotarł do setek oryginalnych dokumentów rozsianych po wielu archiwach. Rozmawiał z licznymi świadkami opisywanych przez siebie historii. Jednak znaczenie fundamentalne ma ogromna miłość Autora do dawnych kresów południowo-wschodnich. Monografia DAWIDÓW KOŁO LWOWA będzie lekturą obowiązkową dla wszystkich tych, u których słowo KRESY WSCHODNIE powoduje szybsze bicie serca.                                                                                                 dr Szymon Niedziela