wtorek, 4 marca 2025

Dawna synagoga w Kluczborku


W XIX w. wyznawcy judaizmu w Kluczborku stanowili ok. 10% ogółu mieszkańców miasta. Pierwsza bożnica powstała w Kluczborku w 1856 r. w prywatnym domu. Okazała się jednak zbył mała dla wyznawców judaizmu. Wówczas zapadła decyzja o budowie synagogi. Jej uroczystego otwarcia dokonał 15 września 1886 r. rabin dr Munz z Gliwic. Synagoga została wybudowana w stylu romańsko-mauretańskim według projektu powiatowego budowniczego Friedricha. Charakterystycznym elementem synagogi była wielka kopuła wieńcząca fasadę oraz dwie mniejsze wieżyczki zwieńczone spiczastymi daszkami. Na kopule znajdowała się gwiazda Dawida. Sklepienie głównej sali modlitw było wykonane z drewna pokrytego malowidłami. Budowla nie przetrwała do czasów współczesnych. Podczas tzw. kryształowej nocy z 9 na 10 listopada 1938 r., rozpoczynającej pogrom Żydów w Rzeszy Niemieckiej, została ona spalona. Następnie pozostałości po wypalonej synagodze zostały wyburzone i rozebrane.

Im 19. Jahrhundert machten die Juden in Kluczbork etwa 10 % der Gesamtbevölkerung der Stadt aus. Die erste Synagoge wurde 1856 in Kluczbork in einem Privathaus gebaut. Es erwies sich jedoch als zu klein für Anhänger des Judentums. Dann fiel der Entschluss, eine Synagoge zu bauen. Die feierliche Eröffnung erfolgte am 15. September 1886 durch Rabbiner Dr. Munz aus Gliwice. Die Synagoge wurde nach den Entwürfen des Kreisbaumeisters Friedrich im romanisch-maurischen Stil erbaut. Ein charakteristisches Element der Synagoge war eine große Kuppel, die die Fassade krönte, und zwei kleinere Türmchen mit spitzen Dächern. Auf der Kuppel befand sich ein Davidstern. Das Gewölbe der Hauptgebetshalle bestand aus Holz und war mit Gemälden bedeckt. Das Gebäude ist bis in die Neuzeit nicht erhalten geblieben. Während der sog. In der Kristallnacht vom 9. auf den 10. November 1938, mit der die Pogrome gegen die Juden im Deutschen Reich begannen, wurde es niedergebrannt. Anschließend wurden die Reste der ausgebrannten Synagoge abgerissen und abgebaut.




Uzbekistan w Kluczborku


Na ekspozycji czasowej "Utracony świat Leona Barszczewskiego. Uzbekistan dawniej i dziś" w muzeum J. Dzierżona w Kluczborku można zobaczyć egzotyczne fotografie Leona Barszczewskiego, XIX-wiecznego podróżnika po dawnym Emiracie Buchary oraz jego prawnuka, Igora Strojeckiego, który podróżuje śladami pradziadka po współczesnym Uzbekistanie. Wystawę zdjęć uzupełnia prezentacja wielobarwnych, tradycyjnych tkanin, czapeczek, strojów, bizuterii oraz obiektów codziennego użytku z Uzbekistanu ze zbiorów autora.












poniedziałek, 3 marca 2025

Muzeum, a kiedyś zamek w Kluczborku


Siedziba Muzeum im. Jana Dzierżona wraz z przylegającą do niego wieżą ciśnień, wyróżnia się w zabudowie Kluczborka. Jest to budynek dwupiętrowy, z wysokim poddaszem, postawiony na planie prostokąta o wygiętych dłuższych bokach. Jego fundamenty i przyziemie są przedłużeniem miejskiego muru obronnego, którego zachowane fragmenty przylegają od południa do wieży. 

Pod koniec XIII wieku istniał tu dwór książęcy, a pierwszy murowany zamek powstał prawdopodobnie pod koniec XIV wieku. W 1590 roku została wzniesiona przez książąt brzeskich budowla piętrowa o gotyckich oknach. Pod koniec XVII wieku zamek uległ ruinie, a w 1720 roku przebudowany był na siedzibę administracji kluczborskich dóbr cesarskich. W 1854 roku budynek otrzymał drugą kondygnację, mieścił się tutaj urząd skarbowy, a następnie sądy różnej instancji. W 1907 roku dawna wieża zamkowa została przebudowana na wieżę ciśnień, otrzymując nowy dwustopniowy dach namiotowy. W latach 1931 – 1932 miały miejsce skomplikowane prace budowlane, bowiem wyburzono fragmenty części dolnej budynku, zwanego wówczas dawnym zamkiem, aby poprowadzić pod nim ulicę, usprawniając tym samym komunikację w mieście.




niedziela, 2 marca 2025

Spichlerz w Byczynie


Ten neogotycki spichlerz w Byczynie położony jest u wyjazdu ze starej części miasta, przylega do murów obronnych. Wzniesiony z przeznaczeniem na spichlerz zbożowy lub browar.

Dieser neugotische Getreidespeicher in Byczyna befindet sich am Ausgang der Altstadt, neben der Verteidigungsmauer. Erbaut als Getreidespeicher oder Brauerei.

Dawny pałac i cerkiew carskiego generała Łopuchina w Chróścinie


Historia pałacu w Chróścinie związana jest z carskim nadania włości w 1866 r. generałowi Krasnokuckiemu w nagrodę za tłumienie powstania styczniowego. Majątek stanowił posag jego córki – Tatiany , która wyszła za mąż za generała armii carskiej Łopuchina, który „na odludziu” wybudował w pobliżu rzeki Prosny pałac o architektonicznej formie „zamku” po roku 1890. Pałac został wzniesiony w stylu neogotyckim. Pałac potocznie nazywany jest „zamkiem” ze względu na występowanie takich detali architektonicznych jak krenelaż, ząbkowane szczyty, fryz arkadkowy. Całości dopełnia dwukolorowa, czerwona i czarna dachówka. We wnętrzu znajdują się również wielobarwne witraże. 

W pałacu zamieszkała rodzina generała, sprowadzono rosyjską służbę, utworzono pomiędzy pałacem a rzeką park. W pobliżu pałacu została wybudowana prawosławna cerkiew św. Jerzego – kaplica mająca stanowić rodzinne mauzoleum, a przy niej cmentarzyk dla służby i żołnierzy pobliskiego granicznego garnizonu rosyjskiego.

I wojna światowa rodzinę Łopuchinów wygoniła znad Prosny I wojna światowa. Po niej w pałacu utworzono sierociniec, następnie internat żeński Szkoły Rolniczej. Podczas II wojny światowej w pałacu stacjonowało dowództwo Armii niemieckiej. Od 1952 r. uruchomiono tu Dom Pomocy Społecznej.










sobota, 1 marca 2025

Mury Byczyny

Mury z bramą niemiecką

Byczyna, jako jedno z nielicznych miast w Polsce, posiada mury obronne zachowane niemal w całości. Obwarowania powstały w XV-XVI w. Długość muru wynosi 950 m a jego wysokość sięga nawet 6 metrów. Od strony północnej miasta, przy murach obronnych, znajduje się zabytkowy park miejski i fragmenty fosy miejskiej.

makieta miasta Byczyny

Byczyna ist eine der wenigen Städte in Polen mit fast vollständig erhaltenen Verteidigungsmauern. Die Befestigungsanlagen wurden im 15. und 16. Jahrhundert erbaut. Die Länge der Mauer beträgt 950 m und ihre Höhe erreicht bis zu 6 m. Auf der Nordseite der Stadt, nahe der Wehrmauer, befinden sich ein historischer Stadtpark und Fragmente des Stadtgrabens.

mury z wieżą polską
mury z fosą





mury z basztą piaskową






Baszta Piaskowa (Południowa) w Byczynie

Baszta w Byczynie nazywana Piaskową, której zadaniem było wzmocnienie obronności muru w części południowej miasta. Jej budowa została ukończona prawdopodobnie w XVI wieku, później niż obwarowania i pozostałe wieże. Ze względu na przeznaczenie, baszta posiada liczne okienka strzelnicze oraz, w górnej części, okna zamknięte łukiem spłaszczonym, umieszczone w prostokątnych niszach.

SÜDTURM in Byczyna

Der Sandturm genannte Turm hatte die Aufgabe, die Verteidigungsstärke der Mauer im südlichen Teil der Stadt zu verstärken. Sein Bau wurde vermutlich im 16. Jahrhundert fertiggestellt, später als die Befestigungsanlagen und anderen Türme. Aufgrund seiner Funktion verfügt der Turm über zahlreiche Schießscharten und im oberen Teil über in rechteckigen Nischen angeordnete Fenster mit abgeflachten Bögen.