Pomnik w Ponarach upamiętnia 86 litewskich żołnierzy-ochotników rozstrzelanych przez niemieckie oddziały SS w maju 1944 roku. Monument powstał w 2004 roku z inicjatywy litewskiego Ministerstwa Obrony Narodowej oraz związku weteranów tej jednostki.
W lutym 1944 roku generał Povilas Plechavičius rozpoczął formowanie Litewskiego Oddziału Lokalnego za zgodą niemieckich władz policyjnych i SS. Głównym zadaniem nowej formacji miała być walka z partyzantką sowiecką oraz polską na terenach Litwy Wschodniej. Choć planowano utworzenie 20 batalionów, ostatecznie udało się sformować 13 jednostek liczących po 750 żołnierzy. Litwini angażujący się w te oddziały liczyli na to, że staną się one fundamentem dla przyszłego, niepodległego wojska litewskiego. Wiosną 1944 roku siedem batalionów przeniesiono w rejon Litwy Wschodniej, gdzie silną pozycję posiadała polska Armia Krajowa. Litewskie bataliony były słabo wyszkolone, marnie uzbrojone oraz rozproszone na zbyt dużym obszarze, przez co poniosły dotkliwe porażki.
W maju 1944 roku Niemcy nakazali generałowi Plechavičiusowi przekazanie dowództwa nad oddziałami strukturom SS Ostland. Planowano także zmianę nazwy formacji oraz wprowadzenie niemieckich mundurów policyjnych SS. Po odmowie wykonania tych rozkazów, generał Plechavičius oraz szef jego sztabu zostali natychmiast aresztowani przez Niemców. Konsekwencją oporu Litwinów było uwięzienie 52 oficerów w obozie Salaspils, wywiezienie kolejnych 106 wojskowych do obozu Stutthof, 983 wojskowych do niemieckiego obozu koncentracyjnego Oldenburg, a 3500 wywieziono do służby obrony przeciwlotniczej w Niemczech. Natomiast 86 litewskich żołnierzy rozstrzelano w Ponarach i Mariampolu.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz