Postawienie w 1990 r. krzyża w Ponarach upamiętniającego zamordowanych tu Polaków było symbolicznym spełnieniem pragnienia ks. Romualda Świrkowskiego, rozstrzelanego w Ponarach, które zapisał on na kartce wyrzuconej przez okno wiozącej go do Ponar ciężarówki. „Chciałbym, żeby w przyszłości w miejscu, w którym umrę, został ustawiony krzyż “. Postawienie symbolu pamięci, nawet skromnego było marzeniem wileńskich Polaków. Pierwszy symbol pamięci w Ponarach upamiętniający pomordowanych Polaków – drewniany krzyż oraz symboliczny nagrobek został postawiony jesienią 1990 r. z inicjatywy Wilnianki Heleny Pasierbskiej (1921–2010), członkini polskiego podziemia.
W listopadzie 2000 r. w miejscu symbolu pamięci odsłonięto memoriał autorstwa polskiego architekta Jarosława Skrzypczyka. Na pomniku wykuto słowa w językach litewskim i polskim: „PAMIĘCI WIELU TYSIĘCY POLAKÓW / ZAMORDOWANYCH W PONARACH / W HOŁDZIE RODACY ZIEMI WILEŃSKIEJ. WIECZNY ODPOCZYNEK RACZ IM DAĆ/ PANIE, A ŚWIATŁOŚĆ WIEKUISTA NIECHAJ / IM ŚWIECI. AMEN.”
Za pomnikiem na tym samym postumencie stoi 7-metrowy metalowy krzyż. Pomnik otoczony jest murkiem z kamiennych bloczków. Po wewnętrznej stronie murku przymocowane są tablice z 348 nazwiskami pomordowanych w Ponarach członków polskiego podziemia. Na tablicach znajdujących się za pomnikiem jest napis w językach litewskim i polskim: „ŻOŁNIERZE ARMII KRAJOWEJ, POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO / POLSKA INTELIGENCJA I MŁODZIEŻ, / KTÓRZY ODDALI ŻYCIE ZA WOLNOŚĆ OJCZYSTEJ ZIEMI / CZEŚĆ ICH PAMIĘCI. RZĄD RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ”.
W Ponarach w latach 1941–1944 Niemcy i litewscy kolaboranci zamordowali ponad 2000 Polaków.
W okresie okupacji niemieckiej Polacy w Wilnie zabijani byli z przyczyn politycznych: jako członkowie organizacji podziemnych (Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), Armii Krajowej (AK)), ofiary łapanek ulicznych oraz zakładnicy. Polska inteligencja była na celowniku niemieckiego okupanta. Celem było zniszczenie najaktywniejszej politycznie i intelektualnie części narodu polskiego. W Ponarach rozstrzelano wielu współpracujących z podziemiem księży Polaków, gimnazjalistów, nauczycieli, harcerzy i innych patriotów. Dużo należącej do organizacji patriotycznych polskiej młodzieży rozstrzelano w maju 1942 r.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz